Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 12 oktober 2009

Bestemmingsplan raadhuis. Extra raadsvergadering 13 januari 2009

Bestemmingsplan raadhuis. Extra raadsvergadering 13 januari 2009
PDF 
| Print |
 E-mail

De bespreking van de wijziging van het bestemmingsplan, nodig voor de realisatie van het nieuwe raadhuis, stond al in december op de agenda, maar door een procedurefout waren enkele burgers die gebruik wilden maken van hun inspreekrecht voor niets gekomen: het onderwerp werd van de agenda afgevoerd. Vanavond een extra raadsvergadering en daar hebben zich maar liefst acht insprekers voor gemeld. Zes zijn daadwerkelijk aanwezig. Er zijn 122 zienswijzen tegen het bestemmingsplan ingediend; het college stelt voor alle ongegrond te verklaren.
De bezwaren van burgers tegen de plannen zijn bekend: velen vinden nieuwbouw niet nodig, zijn van mening dat er slecht naar de burgers wordt geluisterd en vrezen de gevolgen van de financiële risico’s, die in hun ogen onaanvaardbaar groot zijn.
Zorgen over de terugverdiencapaciteit van het gebied Haderaplein Raadhuisplein hebben ook verscheidene raadsfracties, zeker in combinatie met het zware weer waarin de economie terecht is gekomen. Maar waar de PvdA vindt dat juist dan flink moet worden geïnvesteerd door de overheid, vraagt de VVD zich af of er nog een terugweg is, als straks mocht blijken dat met de ontwikkeling van de omgeving van het nieuwe raadhuis de begroting niet sluitend kan worden gemaakt. Een verslag.

 

De heer Heijtmeijer stelt dat het bestemmingsplan raadhuis onlosmakelijk verbonden is met de ontwikkeling van het Haderaplein en het Raadhuisplein en dat de ‘knip’ in de bouwplannen juridisch onjuist is. De gemeente rekent de burgers voor dat er 6 miljoen uit de algemene middelen komt en 5.3 miljoen moet worden terugverdiend met de ontwikkeling van beide pleinen. Maar 8 ton van de opbrengst is al geclaimd, 5 ton moet gereserveerd worden voor sociale woningbouw en alle bijkomende kosten, sloopkosten en financieringskosten, moeten ook betaald worden uit die opbrengst. Zo zal het terug te verdienen bedrag eerder 8 miljoen zijn dan 5,3 miljoen. Er zal geen projectontwikkelaar te vinden zijn die dat bedrag voor de grond wil betalen; trouwens 5,3, miljoen ook niet, verwacht Heijtmeijer. De gemeente Haren heeft slechts 1,2 miljoen eigen vermogen, dus als de opbrengst tegenvalt, is de gemeente technisch failliet. Heijtmeijer vindt dat een integraal transparant financieringsplan een voorwaarde is om een goed besluit te nemen.
Volgens de heer Sars voldoet het bestemmingsplan door de ‘knip’ niet aan het Besluit bestemmingsplan ruimtelijke ordening. Het geeft namelijk geen inzicht in de uitvoerbaarheid en er ontbreekt een beschrijving van de toekomstige ontwikkeling van de omgeving. Ook is een deel van de grond niet eerder geroerd en daar zal archeologisch onderzoek noodzakelijk zijn. Sars vindt dat de gemeente nooit een bevredigend antwoord heeft gegeven op de vraag waarom het huidige gemeentehuis niet gerenoveerd kan worden. Er is beslist onvoldoende raakvlak bij de burgers en daar hoort het college rekening mee te houden.
De heer Voort zegt dat er uitvoerige en goed gedocumenteerde zienswijzen zijn ingediend. De indieners tonen aan dat het bestemmingsplan niet deugt, dat er geen behoefte is aan een nieuw gemeentehuis en dat er onvoldoende financiële middelen zijn. De gemeente gaat voorbij aan de democratische mogelijkheden van de burgers en dat is onfatsoenlijk. Is er wel goed gekeken naar de zienswijzen? Haren is bezorgd over haar zelfstandigheid. Waarom dan nu zulke grote risicovolle plannen? Volgens de Vereniging Eigen Huis is Haren de duurste gemeente qua WOZ-heffing en voor 2009 wordt de WOZ zelfs met drie maal het inflatiecijfer verhoogd. Als belangrijkste oorzaak van de huidige kredietcrisis ziet Voort het investeren met geleend geld. Hij heeft een dringend verzoek aan de gemeenteraad: wees wijs en schort de beslissing op.
Voor de heer Stok is het de eerste keer in zijn 70-jarige leven dat hij inspreekt bij een raadsvergadering: zo hoog zit het onderwerp hem. Het stoort hem dat het college niet reageert op de bijlagen A en B van de zienswijze van het Comité Raadhuis Haren. De gemeente is natuurlijk bevoegd financiële beslissingen te nemen, maar neemt daarmee de verantwoordelijkheid door te stellen dat nieuwbouw goedkoper is dan verbouw. Echter: alle betrokkenen bij de berekeningen waren belanghebbenden. Stok stelt dat hij niet zou hoeven inspreken als bijvoorbeeld het TNO was gevraagd de berekeningen te maken. De optie verbouwen heeft nooit een eerlijke kans gekregen, zegt hij. En de burger wordt opgezadeld met de gevolgen. Stok vraagt de raad een heroverweging te maken.
De heer Van der Zee woont aan de Gentiaanweg en kan dus geen NIMBY-gedrag worden verweten. Hij noemt zich betrokken door ‘alle gedoe’. Het nieuwe raadhuis zal en moet er blijkbaar komen, ondanks de inwoners. Maar de inwoners zijn het echte Haren. De gemeente wil nieuwbouw, maar de bevolking niet. Niemand begrijpt waarom het huidige raadhuis plat moet. In de kranten lees je van alles: dat het in de zomer loeiheet is in het raadhuis en dat je er ’s winters bevriest, dat de budgetoverschrijding al jaren aan de gang is, dat de dorpskom drie jaar een bouwput zal zijn. Dat Haren afrekent met critici en de banden met het Comité verbreekt. Maar het comité stelt serieuze en kritische vragen. Wie betaalt straks de inventaris? Het is triest om een monument af te breken. De stem van de burgers telt zwaar bij de keus voor een architect, maar waarom niet toen het besluit nieuwbouw of verbouw moest worden genomen? Van der Zee besluit met een citaat van Cicero: ‘Vergissen is menselijk; daarin volharden is afkeurenswaardig.’
Mevrouw Kraus wil het niet hebben over bouwtechnische en financiële zaken. Zij constateert dat het proces tekortschiet in openheid en goed overleg. De basis moet zijn: vertrouwen. Maar dat ontbreekt. Van Kraus mag het dorpscentrum best veranderen: met de voltooiing van het komplan is Haren er op vooruit gegaan. Dat er iets moet gebeuren aan het huidige gemeentehuis staat buiten twijfel. Maar is de optie verbouwen wel goed meegewogen? Dat moet wel, zoals de economische ontwikkelingen een rol moeten spelen. Misschien maken de laatste wel creatiever: goed omgaan met wat je hebt. Durf terug te komen op uw beslissing, laat creatieve architecten kijken wat er mogelijk is met het huidige gebouw. “Dan hebt u mij het vertrouwen teruggegeven,” zegt Kraus. Het levert haar applaus van de publieke tribune op.

 

Dan is het woord aan de gemeenteraadsfracties.
Jan Kooi (CDA) wil de juridische kant van de wijziging bestemmingsplan tegen het licht houden. De gemeente stelt dat het een zogenaamd postzegelbestemmingsplan is en dat een brede ruimtelijke visie daarvoor niet nodig is. Maar de locatie is ruimtelijk en financieel onderdeel van het hele gebied. Deze postzegel houdt verband met de rest. Er dient eerst een exploitatieplan voor het hele gebied te zijn, tenzij de gemeenteraad expliciet stelt: we betalen een eventueel tekort wel uit de algemene middelen. Is de ‘knip’ juridisch wel haalbaar?
Jos Stroomer (PvdA) noemt het een gevoelig onderwerp. Steeds weer wordt de geschiedenis in gedoken en telkens weer wil men vraagtekens zetten achter reeds genomen besluiten. Dat wil de PvdA niet. “Wij willen met de tijd mee”: een duurzaam raadhuis dat weer generaties lang mee kan. De opmerkingen over financiën zijn vanavond niet op z’n plek, want het gaat hier over het bestemmingsplan. Kijkend naar de RO-aspecten is er niets waar de PvdA het niet mee eens is. Ook de PvdA heeft zorgen over de economische ontwikkelingen, maar dat begrip moet niet steeds van stal gehaald worden om zaken stil te leggen. Verscheidene overheden versnellen juist de investeringsagenda. Willen we veranderingen, dan moeten we risico’s durven nemen. De PvdA heeft ook zorgen over de financiële positie van de gemeente, maar ‘…daar praten we een andere keer over.’
Jan Kooi (CDA) vindt het aanjagen van de economie door de overheid een goedkoop argument van Stroomer. Regionale overheden bulken van het geld, maar de gemeente Haren niet bepaald.
Mennno Visser (D66) stelt dat pas na jaren is vast te stellen of dat aanjagen een verstandige keus was. Hij vindt dat het college de zienswijzen van de burgers wel wat makkelijk heeft afgedaan. Visser heeft tegen het Plan van Eisen van het nieuwe gemeentehuis gestemd, omdat de financiële onderbouwing in zijn ogen onvoldoende was. Aan die onderbouwing is nog niets veranderd. Hij is tegenstander van de ‘knip’ in de bouwplannen, maar vindt ook dat een democratisch genomen besluit moet worden uitgevoerd. Een deugdelijke financiële onderbouwing is door de kredietcrisis alleen maar belangrijker geworden en daarom zal hij opnieuw tegen stemmen.
Theo Berends (CU) is blij met de voortgang van de plannen. Er is, zoals Visser zei, een democratisch besluit genomen en daar zal Berends zich aan houden. Hij is geen tegenstander van de ‘knip’, er was reden voor en daar staat hij achter. Daarom zal hij voor het nieuwe bestemmingsplan stemmen. Het woord ‘vertrouwen’ is genoemd. Berends heeft niet de indruk dat er iets verstopt is geweest en hij begrijpt niet goed wat er niet helder is.
Ook Jan Rake (GL) kan melden dat zijn partij met het bestemmingsplan instemt. Het project gemeentehuis kent vele beslismomenten en dit is er één van. De knip en de financiële onderbouwing wil Rake daarbij niet meer ter discussie stellen. GL is voor een duurzaam en levensloopbestendig gebouw. Zijn fractie staat achter het college en achter de afhandeling van de zienswijzen.
Hein Frima (VVD) roept nog eens in herinnering hoe de besluitvorming bij zijn partij is gegaan: verbouwen zou 5 miljoen kosten en dan had je nog een slecht gebouw. Bij de gemeenteraadsverkiezingen is door de VVD gesteld: het financiële plaatje is doorslaggevend voor de keuze. Dus werd dat nieuwbouw. Bovendien: het Raadhuisplein kan daarbij stedenbouwkundig beter worden ingevuld. Over de terugverdiencapaciteit heeft de VVD wel zorgen en die zijn vergroot door de economische crisis. Als hij de insprekers zo beluistert, vraagt Frima zich af: kun je nog terug? Het gaat vanavond over het bestemmingsplan. Als de opbrengsten van het Haderaplein en het Raadhuisplein tegen blijken te vallen, kun je ‘…altijd gedachten heroverwegen’. Zijn er eigenlijk juristen ingeschakeld die de gemeente in het gelijk stellen als er juridische procedures komen?
Is dat reëel, heroverwegen, wil Jan Kooi (CDA) weten.
Terugkomen op de plannen geeft verlies, stelt Frima, maar als de opbrengst van fase twee tegenvalt moet je dat tegen elkaar afwegen.
Haast maken met de ontwikkeling van de beide pleinen is geboden. Wethouder Jeroen Niezen begrijpt dat de insprekers zich zorgen maken. Risico’s horen bij grote projecten. Maar hij maakt zich ook zorgen over veel informatie van burgers die gebaseerd is op verkeerde feiten. Het college moet steeds duidelijk maken helder en zuiver te zijn. Maar alle relevante documenten staan op de gemeentelijke website. Niezen bestrijdt dat het college de indieners van zienswijzen niet serieus neemt. Een onafhankelijke commissie adviseert de gemeente en er is altijd nog een rechter die zaken kan toetsen. De argwaan tegen adviseurs is onterecht. De gemeente werkt met Buro Vijn, een gerenommeerd stedenbouwkundig adviesbureau. Er is nog geen enkele overeenkomst met een projectontwikkelaar. Dit bestemmingsplan viel deels onder de oude wet RO, deels onder de nieuwe. De gemeente had kunnen kiezen voor een art. 19 procedure, maar heeft gekozen voor de nieuwe stijl: een postzegelbestemmingsplan. Dat is juridisch waterdicht. De ‘knip’ is een beleidskeuze, niet gehinderd door de wet. De gemeente heeft de vrijheid om die keuze te maken, dat is juridisch houdbaar. In juni zal gepraat worden over de visie op de omgeving. Dan zal er naar verwachting een visie Raadhuisplein en het Haderaplein komen met een financiële onderbouwing. Of je dan nog terugkan? Waarschijnlijk zal in februari de Europese aanbesteding van start gaan, dan moet de opdracht toch aan een aannemer gegund worden en dan zal er een onherroepelijkheid ontstaan.
Hebben we rond het moment van de gunning het financiële plaatje compleet, willen de VVD-raadsleden weten. Niezen verwacht dat er dan wel een visie is met een globale schatting van de opbrengst. GL, VVD, PvdA en CU stemmen daarna in met het bestemmingsplan. CDA en D66 stemmen tegen.

Wil Legemaat