Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 12 oktober 2009

Een duaal steekspel in een patstelling: raadsvergadering 15 december 2008

Een duaal steekspel in een patstelling: raadsvergadering 15 december 2008
PDF 
| Print |
 E-mail

De publieke tribune van de Harense raadzaal zit om tien voor acht al helemaal vol. De trouwzaal moet geopend om de toestroom van burgers op te vangen. Er staan twee belangrijke onderwerpen op de agenda: de nieuwbouw van het raadhuis en de sportverplaatsingen.
Het eerste onderwerp wordt echter vanwege procedurefouten van de agenda gevoerd. Niet dat de vergadering daardoor bijtijds is afgelopen: ruim drie uur wordt er heen en weer gepraat over de sportverplaatsingen! Het college voelt zich onvoldoende gesteund door coalitiepartner VVD. Er worden ernstige en ook grote woorden gesproken. In bedekte termen gedreigd met opstappen van het college. Maar er worden nauwelijks handreikingen gedaan, geen openingen geboden. Het is een duaal steekspel in een muurvaste patstelling. De VVD houdt de rug recht en de poot stijf en steunt het collegevoorstel niet, maar ondersteunt een amendement van het CDA. Toch verbindt het college daar vanavond nog geen consequenties aan. Al met al een bizarre avond. Een verslag:

 

De raadsvergadering begint tien minuten te laat en de reden daarvan is al snel duidelijk: burgemeester Mark Boumans moest nog iets overleggen met de fractievoorzitters. Het bestemmingsplan voor het nieuwe raadhuis staat op de agenda en omdat dat onderwerp nog niet in een commissievergadering is besproken, krijgen insprekers vanavond de gelegenheid hun zegje te doen. Maar er is iets misgegaan bij de aankondiging in het Harener Weekblad: het heeft er niet in gestaan. Nu kan het zijn dat burgers die hadden willen inspreken niet weten dat ze dat vanavond hadden moeten doen. En voor zoiets belangrijks als een bestemmingsplan hoort de raad burgers ordentelijk het recht van inspreken te bieden. Boumans stelt voor het onderwerp in januari tijdens een commissievergadering met insprekende burgers te bespreken en het aansluitend op de agenda van de raadsvergadering van januari te plaatsen. De raad gaat daarmee akkoord.
Potentiële insprekers op de tribune verlaten enigszins verbijsterd het raadhuis.

 

VERPLAATSINGSOPERATIE SPORT
In mei 2008 stond dit onderwerp ook al op de agenda. Toen had een meerderheid van de raadsfracties grote moeite met de vele onzekerheden in het collegevoorstel en met het financieel open einde van de verplaatsingsplannen, dat werd veroorzaakt doordat er over de verplaatsing van de hockeyvelden nog niets bekend was. Zie hiervoor het verslag “Duaal steekspel over sportvelden” van 27 mei 2008 op deze site. Er ontstond een impasse, die door burgemeester Mark Boumans werd doorbroken met het volgende voorstel waar alle partijen zich in konden vinden:
1. Akkoord met de voorgestelde maatregelen ten behoeve van de inrichting Onnerweg/ Geertsemaweg;
2. Opdracht aan college voor nadere financiële onderbouwing met betrekking tot de inrichting van Onnerweg/Geertsemaweg;
3. Nader onderzoek naar alternatieven voor de verplaatsing van de ijsbaan;
4. Nader voorstel voor de verplaatsing van de Blauwe Ruiters;
5. Nader voorstel verplaatsing GHHC;
6. Voor december 2008 een voorstel over de punten 2 tot en met 5.
Het antwoord van het college, zoals gevraagd in punt 6, is besproken in de commissievergadering van 2 december jongstleden. Daar werd duidelijk dat geen enkele raadsfractie helemaal tevreden is over de aanvullende informatie. Er is nog geen 100% duidelijkheid over BTW-aftrek en over het eigendomsrecht, de Blauwe Ruiters zijn nog niet onderdak, de nieuwe ijsbaan wordt veel te duur en er blijft grote zorg bestaan over de kosten van de verplaatsing van de hockeyvelden De fracties van VVD, CDA, CU en D66 wilden dan ook nog voor de raadsvergadering van vandaag een volledig financieel plaatje: wat gaan de verplaatsingen in totaal kosten en hoe wordt dat gefinancierd. Het stuk dat die duidelijkheid moet geven, blijkt echter voor veel fracties teleurstellend: hierin wordt alleen maar vergeleken wat het zou kosten als de hockeyvelden nu al verplaatst zouden worden met de kosten bij een verplaatsing in 2014. Van een totaaloverzicht is geen sprake.
Voorafgaande aan het debat voert wethouder Jeroen Niezen het woord namens het college. Hij roept in herinnering dat de sportverplaatsingen een gevolg zijn van de afspraken die gemaakt zijn in het regionale samenwerkingsverband Regio Groningen-Assen 2030. Haren kreeg hier oorspronkelijk een woningbouwtaakstelling van 2400 huizen. Er werden bouwplannen ontwikkeld in Haren-Noord. Daar pasten lang geen 2400 woningen, maar een eerste flinke aanzet was er wel mogelijk. In 2008 werd het aantal te bouwen woningen drastisch bijgesteld naar 1040. Als je alle bouwplannen bij elkaar telt, voldoet Haren thans ongeveer aan die taakstelling. Maar dan moeten wel alle woningen in DHE ook daadwerkelijk gebouwd gaan worden. In 2011 zal opnieuw gekeken worden of het aantal moet worden bijgesteld. Niezen houdt het, gezien de sombere economische omstandigheden, niet voor onmogelijk dat er opnieuw neerwaarts bijgesteld gaat worden. Maar dat is koffiedik kijken. Het college moet nu varen op de gegevens die er nu zijn en zich houden aan de gemaakte afspraken. De consequentie is: sportverplaatsingen. Er wordt gebouwd in fasen en gewerkt met deelplannen. Zo heeft de raad besloten en dat is een wijs besluit, meent Niezen: zo kan telkens weer worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen. Werken in vijf deelplannen, dat is afgesproken in de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) in december 2006 en afspraak is afspraak. Het integrale zit in de visie, niet in de uitwerking. Het verplaatsen van de verschillende sportverenigingen is verdeeld over de deelplannen: v.v. Gorecht en de Blauwe Ruiters (en de ijsbaan) vallen in deelplan 2; deze verenigingen moeten in 2010 verplaatst zijn. GHHC valt in fase 4 en moet in 2014 verdwenen zijn van de huidige locatie. Niezen zegt er niet voor te voelen daar nu al alles over vast te leggen. Er zijn ook nog andere problemen op te lossen in fase 4, zoals de aanwezigheid van een benzinestation. Er is twee jaar gewerkt aan de verplaatsingsoperatie voetbalvelden, ATC, Blauwe Ruiters en ijsbaan. Hier opnieuw onderzoeken op loslaten en alternatieven zoeken, kost tijd en houdt de verenigingen in onzekerheid. Als er vanavond geen besluit wordt genomen, heeft dat gevolgen voor de fasering, voor de woningbouw, het renteverlies en de grondexploitatie binnen de GEM. Niezen vindt dat de overheid in tijden van economische neergang moet investeren en hij citeert CDA-gedeputeerde Bleker die in het Dagblad van het Noorden heeft gezegd dat veel plannen vertraagd worden door politiek gekibbel en dat zulks juist heel slecht is in barre economische tijden. Niezen roept de raad op verstandig te beslissen en bestuurskracht te tonen.
René Valkema (CDA) vraagt een schorsing aan om zich met zijn fractie te beraden op dit ongebruikelijk begin van een debat.
Na een kwartier schorsing blijkt Paul Rolf (GL) heel tevreden over de antwoorden van het college. Hij ondersteunt wethouder Niezen: GL wil beslist niet adhoc reageren op crisisangst: er moet flink gebouwd en geïnvesteerd worden. Sprak hij tijdens de commissievergadering nog van een rommelige indruk van de financiële onderbouwing en signaleerde hij veel onduidelijkheden, nu noemt hij het (zelfde) stuk ‘redelijk integraal’ en goed onderbouwd. Als Rolf de toezegging krijgt dat de gemeente een paardenmakelaar inschakelt om de Blauwe Ruiters onderdak te brengen en als er een goedkoper alternatief komt voor de ijsbaan, dan is GL tevreden. De hockeyverplaatsing tot 2014 uitstellen, lijkt Rolf logisch. Zo is er ruimte voor demografische ontwikkelingen: de statistieken vertonen al jaren een dalende lijn. Mocht verplaatsing niet nodig zijn, dan kan dat en mocht het wel nodig zijn, dan kan dat ook. Samen met D66 heeft GL een amendement voorbereid waarmee de locatie Klaverlaan voor de ijsbaan wordt geschrapt en een goedkoper schaatsalternatief wordt gezocht, niet noodzakelijk op natuurijs.
Janny Reitsma (PvdA) vindt dat er voortdurend goed gekeken moet worden naar ontwikkelingen, maar er moet geen zwalkend beleid ontstaan. De PvdA hecht aan de belofte ‘nieuw voor oud’ en wil dan ook een natuurijsbaan terug. Maar acht ton is teveel. De PvdA denkt dat het goedkoper kan en heeft een amendement voorbereid waarin wordt voorgesteld te onderzoeken of er een multifunctionele natuurijsbaan kan komen in samenwerking met de zorgboerderij voor een bedrag van ten hoogste vijf ton. Wat de Blauwe Ruiters betreft heeft de PvdA inmiddels begrepen dat de gemeente actief mee zoekt naar een nieuw onderkomen en de onderhandelingen zal starten. Daar heeft Reitsma verder wel vertrouwen in. Aan de Onnerweg zal het ook wel in orde komen. De betrokken sportclubs werken prima mee. Wel zullen er extra middelen nodig zijn om de voorzieningen ook in de toekomst op niveau te houden. Als er in deelplannen gewerkt wordt, is het onmogelijk om een integraal plan te vragen, zegt Reitsma. Wel heeft haar partij zorgen over de kosten die de verplaatsing van de hockeyvelden nog kan opleveringen: dat moet uitgezocht en uitgewerkt. Maar de PvdA heeft vanaf het begin geweten dat het sportverplaatsingsdossier een risicovol dossier was. Er zijn toch geen nieuwe risico’s bijgekomen?
Hein Frima (VVD) zegt het jammer te vinden dat wethouder Niezen een grote druk legt op de raadsvergadering. Niezen citeert wel uit een motie uit 2005, maar vertelt er niet bij dat in dezelfde motie stond dat de sportverenigingen op hun huidige locatie moesten blijven als er voor 2006 geen zekerheid was over de nieuwe locatie. Deelplannen of niet, voor de VVD blijft de eis: een integraal stuk, waarmee de totale kosten helder in beeld komen. Er is zo’n totaalplaatje met financiële onderbouwing gevraagd, maar het stuk dat de wethouder vrijdag heeft gestuurd, is teleurstellend. Er is niet duidelijk of de gronden aan de Kooiweg te koop zijn, noch wat de grond werkelijk zal kosten. Hoe moet het gebied worden ontsloten en wat gaat dat kosten? Hoe wordt omgegaan met het verzoek om capaciteitsuitbreiding van GHHC en wat te doen aan het clubhuis? Al deze vragen zijn onlosmakelijk verbonden met de totale sportverplaatsingen. Het antwoord van de wethouder mist diepgang, zegt Frima. Het is nog steeds onduidelijk wat de sportverplaatsingen gaan kosten. Hoe kan de raad een controlerende taak uitvoeren als de kosten niet bekend zijn?
Ook René Valkema (CDA) memoreert dat in de motie van juni 2005 is gesteld dat de verenigingen blijven zitten als er niet vóór 1 februari 2006 duidelijkheid is. Hij noemt de inbreng van wethouder Niezen verrassend. Woningbouw lijkt het nieuwe adagium. Niezen vraagt bestuurskracht te tonen. Waar was die bestuurskracht in de afgelopen jaren? De bouw van de eerste fase, op het voormalig AZC-terrein, loopt inmiddels twee jaar achter. Het raadsvoorstel beantwoordt in het geheel niet aan datgene wat in 2005 gesteld is. Er is van alles nog niet geregeld. Het BTW-voordeel zou worden ingezet om het tekort van 1,3 miljoen mee te dekken. Nu wordt het ingezet om het budget voor de voetbalverplaatsingen mee te verruimen. Omdat een totaalplaatje ontbreekt, heeft Valkema er zelf maar een gemaakt. Hij komt tot een totaalbedrag van 10-11 miljoen, waarvan 5,8 miljoen uit de GEM komt. Derhalve een tekort van mogelijk wel 5 miljoen.
Verscheidene raadsfractie willen weten hoe Valkema aan zijn bedragen komt. Er wordt gesuggereerd dat de bedragen uit de lucht gegrepen zijn. Nadat de berekeningen zijn rondgedeeld, zeggen de meesten dat er niets nieuws opstaat. Valkema rekent voor: voetbal en ATC: 4 miljoen, ijsbaan en Blauwe Ruiters samen 1 miljoen, grondaankoop voor hockey 2-3 miljoen en aanleg en inrichting hockeyvelden 3 miljoen. Totaal 10-11 miljoen.
Het CDA heeft een amendement opgesteld waarin wordt gevraagd geen enkele sportvereniging te verplaatsen tot er een integraal plan ligt; dit plan wordt verwacht voor 1 maart; in een toelichting worden een kleine twintig aspecten genoemd waaraan dat plan moet voldoen.
Theo Berends (CU) vindt het een lastige zaak geworden. Ook hij zou zo graag een A4-tje zien waarop klip en klaar staat welke stappen er wanneer gezet gaan worden, wat het kost en hoe dat betaald gaat worden. Zodat het totaalbeeld helder en duidelijk is en de fasering is aangegeven. Het brengt hem in verwarring. Enerzijds de motie van het CDA die hij inhoudelijk kan onderschrijven, al vindt hij het ook weer raar dat nu weer opnieuw dezelfde vraag aan de wethouder gesteld gaat worden, anderzijds de vrees dat ook de goede elementen, zoals de vergevorderde voetbalclustering, waar het nu goed loopt, moet worden uitgesteld. De uitwerking in bijna twintig aspecten is hem trouwens teveel van het goede. Berends heeft moeite met het bedrag dat nodig is voor een nieuwe natuurijsbaan. Hij zal het amendement van GL en D66 steunen.
Wat Berends verwoordt, is precies wat het CDA beoogt, zegt Valkema: een totaal integraal beeld dat in fasen kan worden uitgevoerd. Gea van der Vliet (VVD) sluit zich daarbij aan. Maar dat vroegen we in mei ook al, roept Berends enigszins vertwijfeld.
Menno Visser (D66) zegt niet veel behoefte te hebben aan een betoog zoals de wethouder hield aan het begin van de vergadering. Hij benadrukt mede-indiener, sterker nog: bedenker van het ijsbaanamendement te zijn. Er wordt met dit amendement overigens niet bedoeld ergens een natuurijsbaan aan te leggen. Visser kan zich vinden in het amendement van het CDA, al hoeft het wat hem betreft niet zo gedetailleerd uitgewerkt. Voor Visser is het een optie om even terug naar af te gaan. Voor wethouder Boekel is dat geen optie, wat volgens Visser alleen maar wil zeggen dat zij het niet wil. Van René Valkema wil hij weten of die het als een reëel scenario ziet dat de GEM wordt opengebroken en dat (sommige) sportverplaatsingen niet doorgaan. Valkema meent dat niemand dat kan uitsluiten. Visser wil best hardop zeggen dat het voor hem denkbaar is.

Na een schorsing krijgt wethouder Liesbeth Boekel het woord. Zij stelt dat er waar het de voetbalverplaatsingen betreft wel zekerheid is over de dekking en ook over de toepassing van het sportbesluit, dat de eigendomsverhoudingen helder zijn, al moeten de verenigingen zelf nog een keuze maken en dat het geheel heel goed op weg is. Wat de ijsbaan betreft zal het college de wens van de raad respecteren, al blijft het jammer dat dan de belofte ‘nieuw voor oud’ misschien niet kan worden gehouden. Er zal met spoed een goede projectbegeleider worden ingezet om de Blauwe Ruiters onderdak te brengen. En de GHHC, daarover is niets nieuws te melden. De raad kan van alles vragen en eisen, maar Boekel zal niet meer kunnen bieden dan wat er tot nu toe verstrekt is aan informatie. Ook niet in maart. Misschien had zij een lijstje moeten maken zoals Valkema heeft gepresenteerd, maar al die cijfers waren toch bekend? De angst voor grote overschrijdingen is ongegrond, stelt zij. Er wordt nu geen extra krediet gevraagd voor de hockey. Wat het college betreft gelden nog steeds de oude kaders. Zolang de kaders ongewijzigd blijven is een integrale afweging niet nodig. “Die kaders zijn voor ons net zo hard als voor u.” Te zijner tijd komt elk plan terug in de raad en als dan blijkt dat een verkeerde inschatting is gemaakt, kan alsnog een nieuwe afweging worden gemaakt.

Er volgt een tweede termijn, afgewisseld met verscheidene schorsingen. Opmerkelijk is dat er geen enkele beweging zit in het debat. Of het moet zijn dat standpunten zich verharden. PvdA en GL steunen het college nog iets nadrukkelijker, maar op coalitiepartner VVD lijkt dit averechts te werken. Het college biedt geen opening, doet geen handreiking. En ook de VVD doet geen water bij de wijn. Een duaal steekspel, waarbij eigenlijk niet veel gestoken wordt, maar waar de messen almaar bijgeslepen lijken te worden. Het CDA ontdoet het amendement van de gewraakte aandachtspunten; de VVD zal het amendement ondersteunen. Duidelijk is dat de bal naar beide kanten kan rollen: de stemverhouding over het CDA-amendement kan 9 tegen 8 of 8 tegen 9 zijn.
Theo Berends spreekt het verlossende woord. Hij heeft intussen voldoende duidelijkheid vergaard en zal het amendement niet steunen. Menno Visser daarentegen spreekt zijn steun voor het amendement uit.

Het college heeft een helder voorstel gedaan, stelt burgemeester Boumans. Het amendement van CDA en VVD acht het college niet uitvoerbaar, niet in tijd en los daarvan: het is onwenselijk.

Na weer een schorsing neemt wethouder Niezen opnieuw het woord. Hij zegt dat het duidelijk is dat het voorstel met een krappe meerderheid zal worden aangenomen, maar voor het college is dat niet genoeg. Bij zo’n belangrijk onderwerp moet er een breed draagvlak zijn. Het zal heel moeilijk zijn als één van de coalitiepartijen het voorstel niet steunt. Dat wil hij de raad (sfractie van de VVD!) meegeven.

Opnieuw wordt de vergadering geschorst. Daarna spreekt Jos Stroomer zijn verbazing uit over de VVD-steun aan het CDA. Dit is een cruciaal moment en als coalitie moet je dan ‘elkaars handen vasthouden’. Van het CDA als oppositiepartij is hij wel gewend dat er geageerd wordt en met cijfers gezwaaid. Maar hij noemt het ‘…goedkoop dat de VVD meegaat met de opwellingen uit de hockeywereld.’
Mocht Stroomer verwacht hebben dat hij met zijn pleidooi de VVD over de streep zou kunnen trekken, dan heeft hij het mis. Vanaf de publieke tribune is te zien hoe verkeerd zijn woorden bij de VVD-fractie vallen. Hein Frima houdt het er op dat deze reactie meer zegt over de PvdA dan over de VVD. De VVD probeert Haren te besturen met een degelijke financiële basis en het zuiver zakelijk te houden. Er is gevraagd om een collegestuk waaruit die basis duidelijk wordt. Dat is niet gekomen. Frima noemt het spijtig dat het college de zaken zo zwaar aanzet. De VVD handhaaft haar steun aan het amendement op zakelijke gronden.

Na bijna drie uur is het tijd om te stemmen.
Het CDA-amendement krijgt de steun van VVD en D66 en is daarmee verworpen.
Het amendement van de PvdA (5 ton voor een natuurijsbaan) wordt met 5 stemmen voor en 12 tegen verworpen.
Het amendement van GL en D66 ((schaats)alternatieven voor een natuurijsbaan zoeken) wordt raadsbreed aangenomen.
Het eigenlijke collegevoorstel wordt vervolgens met 10 stemmen voor en 7 tegen aangenomen. Tegen stemmen: CDA en VVD. Visser (D66) stemt voor met een stemverklaring: hij stemt voor uit pragmatische overwegingen: om te voorkomen dat het opnieuw in de raad ter discussie komt.

En nu maar afwachten of de ernstige woorden van het college, zoals uitgesproken door wethouder Niezen, nog gevolgen gaan hebben…
Misschien moeten we ons opnieuw verdiepen in de uitgangspunten van het duale stelsel?

Wil Legemaat