Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 12 oktober 2009

RTG evaluatie en aanpassing welstandsnota, 1 september 2008

RTG evaluatie en aanpassing welstandsnota, 1 september 2008
PDF 
| Print |
 E-mail

dinsdag 2 september 2008

Vanaf 2004 moet een gemeente bouwplannen toetsen aan door de gemeenteraad vastgesteld welstandsbeleid. Door tevoren de welstandseisen te formuleren weet een toekomstige bouwer waar rekening mee gehouden moet worden en aan de hand van de gestelde criteria kunnen de bouwplannen getoetst worden.
Dit beleid is in Haren in 2003 vastgelegd in de welstandsnota. Deze nota is thans geëvalueerd. De nota blijkt een goed toetsingskader te bieden, maar de leesbaarheid kan beter. Daarom zijn wat wijzigingen aangebracht. Alvorens de geactualiseerde nota vast te stellen, wil de raad van burgers en andere betrokkenen informatie over de ervaringen met de welstandsnota. Daarom vanavond een RondeTafelGesprek.
Aan de orde komen: wordt er wel voldoende (deskundig)gekeken naar landschappelijke inpasbaarheid en cultuurhistorische waarden, in hoeverre betekenen de aanpassingen een verruiming van de criteria en is dat dan gewenst of ongewenst. En hoe subjectief is het oordeel van de welstandscommissie. Een verslag

 

Wie wil bouwen of verbouwen krijgt allereerst te maken met het bestemmingsplan en in het kielzog hiervan met de welstandsnota. Hierin staan allerlei welstandscriteria waaraan een bouwplan moet voldoen. De uitvoering van het welstandsbeleid gebeurt door de stichting Libau uit Groningen.
T. Duim zegt het te betreuren dat het IVN (vereniging voor natuur- en milieueducatie) niet betrokken is bij de evaluatie. Het IVN was wel betrokken bij de opstelling van de oorspronkelijke nota. Duim is van mening dat landschappelijke en cultuurhistorische waarden te weinig aandacht krijgen in de nota en hij zou graag zien dat de welstandscommissie wordt uitgebreid met deskundigen op die terreinen.
De heer Hendriks van Libau stelt dat er bij zijn stichting expertise in huis is op het gebied van monumenten, archeologie en landschapsarchitectuur. Die kan, waar nodig, worden ingeschakeld. Maar dan moet er wel eerst vraag naar zijn, zegt Duim. De gemeente hoort te zorgen dat er altijd gekeken wordt naar landschappelijke en cultuurhistorische waarden.
Libau heeft deskundigheid in eigen gelederen, begrijpt Jan Kooi (CDA). Nu gaat dat op afroep, maar als niemand bedenkt dat er moet worden geroepen, komt de deskundige zich er niet mee bemoeien.
Dat signaal is de kern, stelt Theo Berends (CU). Er wordt niet automatisch naar gekeken.
Wethouder Jeroen Niezen attendeert op de andere fasen in een bouwproces. Welstandszorg is één aspect, vooraf gaan het landschapsontwikkelingsplan (LOP) en bestemmingsplan. Het LOP sluit al van alles uit en het bestemmingsplan is ook erg bepalend. Die toetsing wordt op ambtelijk niveau gedaan.
Bernard Prenger vraagt zich af in hoeverre willekeur een rol speelt. In zijn woonomgeving is een hypermoderne, grote garage naast een oud gebouw gezet. Hij heeft geprotesteerd en voelt zich door Libau met een kluitje in het riet gestuurd.
Hendriks (Libau) zegt dat de welstandscommissie eerst het bestemmingsplan hanteert en vervolgens streeft naar hoogwaardige kwaliteit. Als een bouwplan voldoet aan de criteria en je hebt verder geen argumenten, dan moet het worden goedgekeurd. Subjectiviteit is nooit uit te sluiten, maar Libau is een professionele organisatie. Er wordt gewerkt met grote commissies in wisselende samenstelling.
Elk bouwplan wordt eerst getoetst aan het bestemmingsplan en dan pas gaat het naar de welstandscommissie. Als het plan aan alle eisen voldoet, krijgt de burger zijn recht, stelt bouwambtenaar Leuhery. De nota is er juist om willekeur en achterklap te voorkomen.
J. Wittenberg wil de welstandsnota in de praktijk bekijken. In 2003 is een evaluatie aangekondigd én een jaarlijks verslag. Hij is erg benieuwd naar die verslagen. Wittenberg stelt dat er vaak van de criteria wordt afgeweken. Hij geeft drie voorbeelden uit de praktijk: huis Zuidveld 25 Onnen. Criteria: nieuwe woningen in rooilijn, rechthoekig huis, één laag met forse kap. Het daar verrezen huis voldoet niet aan bestemmingsplan en niet aan welstandscriteria. Dorpsweg Onnen: acht appartementen in één gebouw. Criteria: één laag met forse kap; per woning individuele uitstraling. Ten slotte de grootschalige nieuwbouw bij zwembad Scharlakenhof. Bij dat laatste project is Wittenberg naar Libau gegaan en naar zijn indruk hanteerde men daar ‘opmerkingen uit de losse pols’ in plaats van vastgestelde criteria.
Dat laatste bestrijdt Hendriks. De commissie neemt haar verantwoordelijkheid . De wijzigingen in de welstandsnota zijn het gevolg van de ervaringen van de afgelopen jaren. Er zijn situaties denkbaar waarin moet worden uitgeweken. Het bestemmingsplan is leidend, maar het kan knellen. Bouwen kent dynamiek en af en toe moeten de criteria aangepast.
In het geval Scharlakenhof is er een stedebouwkundige visie ontwikkeld door het bureau Fijn, zegt wethouder Niezen. Er is daar een nieuw bestemmingsplan met nieuwe criteria.
Jacqueline van Duinen (GL) vraagt zich af of door de aanpassingen nu zaken mogelijk worden die eerder niet mogelijk waren. Bijvoorbeeld, vroeger stond er: ‘een bijgebouw moet achter de woning’ en nu: ‘bij voorkeur achter de woning’. Of: het gebouw moet op de rooilijn’ is geworden: ‘in principe op de rooilijn.’
Wittenberg sluit aan: wiens principe en wiens voorkeur?
Principe en voorkeur zijn leidend, maar bij uitzondering (als er bijvoorbeeld geen fysieke ruimte is om de regels toe te passen), zit er rek in de criteria.
Wat is de impact van de status ‘beschermd dorpsgezicht’, wil Prenger (VVD) weten.
Gemeentelijke monumenten gaan via de monumentencommissie, antwoordt Hendriks (Libau) en wat onder beschermd dorpsgezicht valt, wordt zwaarder getoetst. In principe: respecteren van het bestaande.
Constantijn de Lange (PvdA) wil aandacht voor kleine verbouwingen: kan dat niet makkelijker en inzichtelijker? Hij hoort er veel mensen over klagen. En misschien kan de communicatie ook verbeterd worden.
Bouwambtenaar Leuhery wijst er op dat de burger zich altijd bij de gemeente aan het loket kan vervoegen om geïnformeerd te worden over mogelijkheden en onmogelijkheden. Bij twijfel: kom even langs. Elke werkdag van 8-13 uur en op maandagmiddag van 16-18 uur. Daar kun je tevoren informeren en een pre-advies krijgen.
De welstandscommissie vergadert elke maandagochtend en die bijeenkomsten zijn openbaar. Daar is iedereen welkom.

Wil Legemaat