Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 13 oktober 2009

Hoe breed is het draagvlak voor ontwikkelingsvisie Raadhuisplein? Raadsvergadering 29 juni 2009

Hoe breed is het draagvlak voor ontwikkelingsvisie Raadhuisplein? Raadsvergadering 29 juni 2009
PDF 
| Print |
 E-mail

Vanavond neemt de Harense gemeenteraad een belangrijke beslissing, die zal bepalen hoe het hart van Haren eruit gaat zien en of en hoeveel de burgers daaraan moeten gaan meebetalen.
Nu is er ooit afgesproken dat het nieuwe gemeentehuis volledig betaald zou worden uit de opbrengst van de ontwikkeling van het Raadhuisplein en het Haderaplein en dat er zelfs nog 500.000 euro in het fonds voor sociale woningbouw gestort zou worden. En dat er een integraal plan voor het hele gebied, inclusief het nieuwe gemeentehuis zou worden gemaakt. Dat laatste werd als eerste losgelaten: de zogenaamde ‘knip’ werd aangebracht: eerst een nieuw gemeentehuis ontwerpen en daarna het gebied eromheen ontwikkelen. Daar begonnen CDA en D66 al ongerust te worden: wat nu als blijkt dat die ontwikkeling onvoldoende euro’s genereert? Moet je niet eerst weten wat de opbrengst zal zijn, alvorens een budget voor het nieuwe gemeentehuis vast te stellen? De VVD was ook niet gelukkig met de knip, maar dacht de zaak wel in de hand te zullen houden; de partij was tenslotte met een wethouder financiën in het college vertegenwoordigd. Regelmatig werd in de raad gevraagd naar de betaalbaarheid van de plannen, altijd was het antwoord van het college optimistisch: er waren geen aanwijzingen dat de gevolgen van de knip ten laste van de knip van de burgers zouden moeten komen. Maar nu de plannen worden aangeboden, blijkt het bedrag voor sociale woningbouw geschrapt, is een deel van het gebied opeens in een apart plan met een eigen prijskaartje ondergebracht en is niet gekozen voor het stedenbouwkundig mooiste plan, maar voor het plan met de grootste verdiencapaciteit. De verhoudingen in de raad zijn vanavond weer als vanouds: VVD, CDA en D66 tegenover de coalitiepartijen. De eerste drie partijen voorzien dat de burgers een paar miljoen moeten bijpassen en dat het centrum er niet mooier op wordt. Maar de coalitiepartijen zeggen er vertrouwen in te hebben dat de uitwerking van de plannen 'best mooi' kan worden en de tekorten worden middels amendementen doorgeschoven naar de toekomst. Zodat de plannen uiteindelijk worden aangenomen met de kleinst mogelijke meerderheid. Hoe breed is het draagvlak onder de burgers? Is het aantal inwoners dat heeft 'meegedacht' over de plannen (waarbij de meerderheid een andere variant koos) een indicatie, of de belangstelling op de publieke tribune? Een verslag

Image

 

VISIEDOCUMENT RAADHUISPLEIN
Jan Rake (GL) zegt dat het voorstel dat er nu ligt een fraai intiem plein voor Haren toont. GL steunt de stedenbouwkundige variant 2, dat volgens Rake ‘nog allerlei gezichten kan krijgen’. Ook het ondergronds parkeren heeft de instemming van GL, maar indien men meer parkeerplaatsen wil dan nu in de plannen zijn opgenomen, moeten de belanghebbenden die zelf betalen. Met het schrappen van het half miljoen voor sociale woningbouw heeft GL moeite; samen met de PvdA is er een amendement ontworpen. De opknapbeurt van het Raadhuisplein, die 1,1 miljoen gaat kosten, moet wachten tot er duidelijkheid is over de financiële situatie. Ook daarvoor heeft Rake een amendement.
Jos Stroomer (PvdA) zegt dat vanavond een cruciale beslissing wordt genomen: gaan we al dan niet door met het hele verhaal? Het gaat om een nieuw raadhuis, een nieuw plein en een nieuw centrum. Collega Frima van de VVD heeft daar ooit mooie vergezichten over voorgespiegeld. De vijf ton voor sociale woningbouw wil de PvdA handhaven, want dat was een wezenlijk onderdeel van de motie van juli 2006. PvdA, GL en CU hebben een amendement waarin het college wordt opgedragen vijf ton ‘vrij te spelen’ bij bouw gemeentehuis, ontwikkeling van het plein of bij de parkeergarage.
Hein Frima (VVD) zegt dat de toekomst van Haren op het spel staat, ruimtelijk en financieel. De VVD heeft altijd op het standpunt gestaan dat een en ander binnen de gestelde financiële kaders gerealiseerd zou moeten worden. Dat er een goede werkplek voor ambtenaren zou komen en een mooi Raadhuisplein. Maar nu blijkt het ruimtelijk en financieel een debacle. De gekozen variant 2 staat stedenbouwkundig ver af van model 5b van Team4 architecten, het uitgangspunt van de plannen. Het bouwvolume zou niet toenemen, dat gebeurt nu wel. De bouwwanden passen niet bij een dorpskarakter en hebben geen aansluiting met de Brinkhorst. Financieel worden de kaders met voeten getreden, er is een miljoenentekort. Een raadsbericht van 13 oktober 2008 spreekt van de ruimtelijke invulling die twee pleinen omvat. Nu is het Raadhuisplein gesepareerd met een apart kostenplaatje van 1,1 miljoen. De rente is niet in de plannen opgenomen, die zal minstens 300.000 euro per jaar bedragen en voor minstens twee jaar berekend moeten worden. Al met al een tekort van meer dan twee miljoen. Er wordt met twee maten gemeten bij de aannames van uitgaven en inkomsten: het gemeentehuis zou, door de recessie, goedkoper gebouwd kunnen worden, maar tegelijk gaan de prijzen van de appartementen flink omhoog. De planschade is niet gecalculeerd. De VVD is eigenlijk alleen tevreden over het ondergronds parkeren. Maar wethouder Niezen heeft in januari gezegd dat de gunning van de bouw van het gemeentehuis niet zal plaatshebben voordat er overeenstemming is over het totale gebied. Wat de VVD betreft kan het college de plannen afblazen.
Ook voor Jan Kooi (CDA) zijn er twee toetsingscriteria. Ruimtelijk heeft het college variant 2 gekozen, terwijl 1a het basismodel 5b het meest benadert. Dat plan geeft aansluiting op de bestaande bebouwde omgeving. Op 24 september 2007 zei wethouder Niezen echter dat niet de verdiencapaciteit, maar kader 5b leidend zou zijn. Maar nu kiest men voor variant 2, dat geen aansluiting heeft op 5b, noch op de bebouwde omgeving. Met het ondergronds parkeren kan het CDA wel instemmen. Het Raadhuisplein was een onlosmakelijk onderdeel van het totaalplan. Financieel kan het nu alleen uit als het Raadhuisplein apart gefinancierd wordt en als de motie van juli 2006 terzijde wordt gelegd: vijf ton voor sociale woningbouw geschrapt. Ook het CDA heeft becijferd dat er ruim twee miljoen tekort is en zal om die reden niet instemmen. Kooi noemt de plannen onhaalbaar, mislukt en onverantwoord.
Dieta Praamstra (CU) zegt dat de CU het juist belangrijk vindt dat ook het Raadhuisplein wordt opgeknapt. Het college heeft zijn best gedaan om het de burgers naar de zin te maken. Variant 2 lijkt nu wat massaal, maar dat komt allemaal wel goed, denkt Praamstra. Je moet positief blijven en vertrouwen hebben in het college. De geplande parkeergarage vindt zij te groot: de mensen kunnen beter op de fiets naar het centrum komen.
Menno Visser (D66) sluit aan bij VVD en CDA. D66 heeft continu aandacht gevraagd voor de financiële haalbaarheid en was een tegenstander van het knippen. Nu zitten we met de gebakken peren.
Wethouder Jeroen Niezen constateert dat er tegengestelde meningen zijn. Feitelijk is de bebouwing van het Haderaplein de afronding van de herontwikkeling van het Komplan, waarmee vijftien jaar geleden werd begonnen. Er is in die jaren 12 miljoen uitgegeven aan het Komplan, onder VVD-bewind. Het hart van Haren ligt op het Raadhuisplein. De parkeervoorzieningen krijgen een impuls. De bewoners en ondernemers zijn nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling van de plannen. En wat dat betreft wil Niezen wel kwijt dat hij veel mensen, die hij vanavond op de publiek tribune ziet, daar nooit gezien heeft. Plan 5b van Team4 is volgens Niezen gemaakt in een achterkamertje bij Team4 en diende alleen om aan te tonen dat de bouw van een nieuw gemeentehuis mogelijk was. Er waren geen burgers of ondernemers bij betrokken.
Frima interrumpeert en zegt dat Niezen zeer denigrerend spreekt over een gerenommeerd architectenbureau. Op basis van de modellen van Team4 zijn de besluiten genomen. Model 5b was een stedenbouwkundige verrijking, terwijl variant 2 van de Brinkhorst een doodlopend straatje maakt.
Niezen zegt meer prijs te stellen op een gedegen studie met inspraak van bewoners en ondernemers. “Wij hebben tevreden inwoners en wij gaan kwaliteit toevoegen.” Een gezellig en sfeervol plein, dat vinden bewoners belangrijk. De investering van 1,1 miljoen is investeren in de toekomst en het is misschien mogelijk via de Regio Groningen-Assen subsidie te krijgen. Het college heeft zich aan de kaders gehouden, maar komt vijf ton tekort voor de sociale woningbouw.
Merkwaardig, vindt Arnoud Schuurman (VVD): aan de kaders gehouden, maar wel vijf ton tekort.
Die vijf ton zijn toegevoegd door de raad, zegt Niezen. Het college heeft z’n best gedaan, maar kan dat bedrag niet genereren. Hij wil de uitdaging van het amendement van PvdA, GL en CU wel aannemen: zien of dat geld toch ergens verdiend kan worden, maar zekerheid kan hij niet geven. Ook in het andere amendement van de coalitiepartijen kan hij zich wel vinden: wachten met de upgrade van het Raadhuisplein tot er meer financiële helderheid is. Ondertussen gaat de gunning van de bouw van het gemeentehuis gewoon door: het college werkt conform de besluiten. Er is in januari alleen gezegd dat de presentatie van het visiedocument zal plaatsvinden vóór de gunning, niet dat de gunning er vanaf zou hangen.
Een loze toezegging dus, stelt Schuurman (VVD) vast.
Wethouder Theo Berends zegt dat de rentecomponent in het budget van het nieuwe raadhuis is opgenomen, althans tot eind 2010. Hij wil wel graag even uitleggen dat er inmiddels drie miljoen is uitgegeven voor de aankoop van het postkantoor, de sloop, het honorarium van de architecten en de kosten van het burgerreferendum. Als de bouwplannen nu gestopt worden, is er nog voor een miljoen aan claims te verwachten van werk dat al verzet is. Verbouwen en herhuisvesten van de ambtenaren kost vijf miljoen. Dat is samen negen miljoen. Zodat, berekent Berends, stoppen met de bouw drie miljoen duurder is dan doorgaan.
Duidelijk is dat de coalitiepartijen de plannen steunen. De tekorten worden met twee amendementen naar de toekomst verschoven. Stroomer zegt blij te zijn met de gevolgde procedure: zo is er meer draagvlak gecreëerd onder inwoners en ondernemers. (Dat de meeste inwoners voor variant 1a kozen in plaats van voor variant 2, laat Stroomer buiten beschouwing)
VVD, CDA en D66 denken er echter heel anders over. Frima (VVD) herinnert eraan dat de wethouder van GL bij de formatie zei te hopen op een breed draagvlak. Nu worden deze plannen voor zo’n belangrijke ingreep in het dorpshart aangenomen met de kleinst mogelijke meerderheid: één stem.
De woorden van Frima zijn ook het kernpunt voor het CDA, zegt Kooi. Er is maar een uiterst smalle basis voor zo’n belangrijk plan. Er zijn kaders overschreden, risico’s gecreëerd en het plan past niet bij de omgeving. “Wij hebben in de gemeenschap wel wat teweeggebracht”, zegt hij.
Visser (D66) noemt Berends woorden dat nieuwbouw op dit moment drie miljoen goedkoper is dan verbouwen ‘flauwekul’.
Burgemeester Mark Boumans zegt te begrijpen dat dit gewichtige besluit emoties oproept, maar maant de raadsleden kwalificaties te temperen.
De folder die het college heeft laten verspreiden met de boodschap dat het college voor variant 2 kiest, noemt Visser gekleurd, ongepast en onvolledig, want er staan geen bedragen bij. Hij is van mening dat er te weinig draagvlak is in Haren voor de plannen en zal tegen stemmen.
Niezen zegt dat het college rekent op het brede draagvlak van al die mensen die met de plannen meegedacht hebben. Ook hij laat hierbij buiten beschouwing dat de meeste betrokkenen aan een ander plan de voorkeur gaven.
René Valkema wil een hoofdelijke stemming. Elk raadslid bindt zich persoonlijk aan het besluit.
De amendenten van PvdA, GL en CU (Raadhuisplein laten wachten tot er financieel duidelijkheid is en geld sociale woningbouw vrijspelen) worden met de steun van de indieners aangenomen. Een amendement van D66 en CDA om de plannen allemaal af te blazen en over te gaan tot verbouw van het oude gemeentehuis, wordt ook alleen door de indieners gesteund.
Het visiedocument Raadhuisplein wordt tenslotte aangenomen met negen stemmen (GL, PvdA en CU) voor en acht (VVD, CDA en D66) tegen.
Hoe breed het draagvlak in de Harense samenleving werkelijk is, zal wellicht bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2010 blijken.

Wil Legemaat