Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 13 oktober 2009

Polarisatie in gemeenteraad neemt toe: raadsvergadering 23 februari 2009

Polarisatie in gemeenteraad neemt toe: raadsvergadering 23 februari 2009
PDF 
| Print |
 E-mail

De Harense gemeenteraad lijkt momenteel te bestaan uit twee kampen, twee culturen. De coalitiepartijen GL, PvdA en CU, die verscheidene ambitieuze plannen willen verwezenlijken en het daarbij benodigde geld als middel zien, staan steeds nadrukkelijker tegenover de oppositiepartijen VVD, CDA en D66, die de plannen inhoudelijk meestal ook omarmen, maar eerst willen weten hoeveel geld voor de uitvoering nodig is en waar dat vandaan moet komen. De patstelling in de raadsvergadering van 15 december 2008 is nog steeds niet doorbroken, erger: de stellingen lijken verstevigd te worden en van echte communicatie (in de letterlijke betekenis van communicerende vaten) is geen sprake. Zelfs de plaatselijke media zijn gebruikt, door politieke partijen en door de wethouders, om elkaar een draai om de oren te geven en niet om toenadering te zoeken. Van enige toenadering is ook tijdens deze raadsvergadering geen sprake. De verhoudingen worden pijnlijk duidelijk bij de stemming over de kandidatuur van de nieuwe wethouder: acht van de zeventien stemmen worden blanco uitgebracht.
Met de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 alweer in het vizier vraag je je af welke vormen de polarisatie nog gaat aannemen. En dat terwijl de meningen inhoudelijk helemaal niet zoveel verschillen. Uitgerekend in een tijd waarin alle energie in een (ook financieel) verstandige samenwerking zou moeten worden aangewend. Misschien is de Harense raad wel rijp voor een mediator.
Een verslag

 

TERUGKOPPELING COALITIEOVERLEG EN NIEUW COALITIEAKKOORD
Namens de coalitiepartijen GL, PvdA en CU geeft Jacqueline van Duinen (GL) een samenvatting van het overleg dat in de afgelopen maand met CDA, D66 en CU gevoerd is.
Na de breuk met de VVD was het streven te komen tot een zo breed mogelijke coalitie. Er is één gesprek geweest met D66 en twee gesprekken met het CDA. Die gesprekken verliepen in een constructieve, plezierige sfeer. D66 gaf aan de voorkeur te geven aan een bredere coalitie met het CDA en zichzelf niet als de meest voor de hand liggende kandidaat te zien, ook gezien de opstelling van D66 ten aanzien van de financiële onderbouwing van allerlei plannen. Met het CDA waren veel aanknopingspunten en toetreden tot de coalitie was voor het CDA een serieuze optie. De partij kreeg aanvullende informatie, maar zag, na raadpleging van de achterban, toch onvoldoende basis voor een vruchtbare samenwerking. Met de CU, een partij die de coalitie altijd al loyaal steunde, kwamen GL en PvdA al snel tot een akkoord. Met Theo Berends als nieuwe wethouder zijn GL en PvdA zeer ingenomen. Het wordt helaas geen brede coalitie, maar wel een betrouwbare coalitie.
De nieuwe coalitie wil snel en doelgericht aan de slag. Omdat er voor de nieuwe wethouder weinig inwerktijd is en omdat zijn aanstelling voorlopig maar voor een goed jaar is (verkiezingen), wordt voorgesteld Berends in een fulltime dienstverband aan te stellen, waar de twee andere wethouders een 80% aanstelling hebben. Uit de besprekingen is duidelijk geworden dat alle partijen het oude coalitieakkoord in grote lijnen onderschrijven. Het door CDA, D66 en VVD geconstateerde gebrek aan financiële onderbouwing is voor de nieuwe coalitie aanleiding meer aandacht aan de financiële onderbouwing te besteden.
Het nieuwe coalitieakkoord is gebaseerd op het oude. Het beleid wordt in grote lijnen voortgezet met een update hier en daar en enkele nieuwe keuzes, gemaakt naar aanleiding van recente ontwikkelingen. Belangrijke zaken zijn:
– Communicatie met de burgers;
– Een structuurvisie voor de lange termijn, in 2009 op te stellen in samenwerking met burgers;
– Verplaatsing van v.v. Gorecht en Blauwe Ruiters nog in deze raadsperiode. Van de verplaatsing van GHHC wordt afgezien;
– Wat betreft de woningbouwopgave in het kader van de Regiovisie zal de monitoring leidend zijn. Er is voor de komende jaren voldoende plancapaciteit; het onderzoek naar de Vork wordt afgeblazen;
– Klimaatbeleid en duurzaamheid: deze periode vijf projecten;
– Financieel beleid: in juni wordt de raad een financieel meerjarenperspectief met risicoanalyse aangeboden;
– Woningbouw en aandacht voor sociale woningbouw;
– Onderwijs: de gemeente neemt de regierol bij de nieuwbouw De Wissel/Brede School/CJG en er wordt gewerkt aan een oplossing voor het huisvestingsprobleem van het Zernikecollege;
– Een nieuwe locatie voor de brandweer;
– Het groenbeleid wordt aangescherpt;
– Knelpunten in het verkeer krijgen extra aandacht.

Jos Stroomer (PvdA) had ook ’t liefst een brede coalitie gewild, maar is desalniettemin zeer ingenomen met het nieuwe akkoord en met de nieuwe wethouder. Het besluit om de hockeyvelden niet te verplaatsen leidde volgens Stroomer tot stereotiepe reacties: GHHC erg blij, het CDA verbaasd en meteen komend met eigen rekenexercities en het voorstel nu ook de verplaatsing van de andere sportverenigingen ongedaan te maken. Hij verwijt het CDA: “…achteruit lopend de toekomst in te gaan”. Jammer dat de VVD uit de coalitie is gestapt, vindt Stroomer. Het afblazen van het verplaatsen van de hockeyvelden laat zien dat het niet nodig was. Niet de VVD heeft daarvoor gezorgd, maar GroenLinks. Hun wethouder heeft het doorgerekend en GL maakt hiermee een verkiezingsbelofte waar. Stroomer hekelt het reageren via de media, ‘ruimtelijke vervuiling’ in zijn ogen. Daar doet de PvdA niet aan mee: het debat hoort in de raadszaal plaats te vinden.
Hoe waardeert Stroomer dan het stuk dat drie wethouders, waaronder een van zijn partij, hebben laten plaatsen op www.harendekrant.nl , wil Menno Visser (D66) weten.
Dat is niet goed, zegt Stroomer, maar hij kan het zich wel voorstellen, gezien de onzinverhalen die het CDA verspreidt.
U plaatst en bespreekt al die stukken anders wel allemaal op uw eigen website, stelt Bernard Prenger (VVD) vast.
PvdA-raadslid Theo Sieling heeft zorggedragen voor een gedegen financiële paragraaf van het nieuwe coalitieakkoord, meldt Stroomer.
Maar als er sprake is van een nieuw coalitieakkoord, hadden de twee wethouders van GL en PvdA dan niet ook horen af te treden en opnieuw steun zien te verwerven, vraagt Hein Frima (VVD).
Dat was niet nodig, zegt Van Duinen (GL). Het nieuwe akkoord is een update van het oude.
Frima vindt het een rare zaak dat er op 15 december geen duidelijkheid over de kosten van de hockeyveldenverplaatsingen te geven waren, ook niet te verwachten in maart (VVD wilde middels een motie de tijd geven tot maart) en nu zijn er opeens cijfers! Maar wel vreemd: aanvankelijk werden er 100 huizen op de hockeyvelden gepland, nu nog maar 50. Er wordt 30.000 euro per woning bespaard, samen anderhalf miljoen. Maar als er 100 woningen gebouwd hadden kunnen worden, is het dan eigenlijk niet een besparing van 3 miljoen? De VVD had het college in december drie maanden respijt willen geven, maar daar is niet voor gekozen (GL, PvdA en CU waren tegen) onder zware druk van wethouder Niezen. Nu blijven de hockeyvelden, maar tegen welke prijs? De GEM moet worden opengebroken, is daar al over onderhandeld met de marktpartijen?
Nee, antwoordt Van Duinen (GL). Wel, dan hebben de marktpartijen een fantastische positie, meent Frima. Misschien wordt het laten liggen van de hockeyvelden dan uiteindelijk wel duurder dan het verplaatsen. Een nieuwe locatie voor de brandweer juicht de VVD toe, dat levert ook weer een nieuw bouwterrein op aan de Westerse Drift. Voor het overige zal de VVD de nieuwe coalitie positief kritisch volgen.
René Valkema (CDA) legt uit dat het voor het CDA, komend vanuit een oppositierol niet logisch was om de coalitie te gaan versterken, maar bestuurlijk kan de deur nooit dicht zijn, dus is er serieus geprobeerd tot overeenstemming te komen. De nieuwbouw van het raadhuis en dan met name de terugverdiencapaciteit van Raadhuisplein en Haderaplein en de sportverplaatsingen bleken, ook na meer ambtelijke informatie, onoverkomelijke zaken. Het CDA vindt dat een degelijk inzicht in gecalculeerde risico’s een teken en een voorwaarde zijn van goed bestuur. Voor het CDA zijn beide genoemde projecten daarom gekoppeld aan goed bestuur.
Wat kwam er uit die gesprekken waardoor u die conclusie trok, wil Menno Visser (D66) weten. Welke scenario’s zijn er besproken? Zijn er ook berekeningen gemaakt van een scenario waarin alle sportverplaatsingen ongedaan worden gemaakt?
Burgemeester Mark Boumans wijst erop dat het CDA ambtelijke informatie heeft gekregen, die niet geaccordeerd is door het college en dat het vertrouwelijke gesprekken betrof.
Berekeningen van een situatie waarin de totale sportverplaatsingen niet doorgaan, zijn niet gemaakt, antwoordt Valkema. De overige informatie paste op één A4-tje. Het gaat het CDA om betrouwbaar bestuur: doen wat er beloofd is. Beloofd is ‘nieuw voor oud’ en dat krijgen ijsbaan en Blauwe Ruiters niet. Wethouder Niezen wilde in december een breed draagvlak voor de sportverplaatsingen. De nieuwe coalitie biedt dat brede draagvlak niet. Nu moeten de sportverplaatsingen nog deze raadsperiode verplaatst worden. Waarom die haast? Kan alles niet nog eens opnieuw bekeken worden? Dit is een herhaling van zetten, interrumpeert Jos Stroomer (PvdA). De besluiten zijn democratisch genomen.
Op 15 december is besloten door te gaan met de verplaatsing van v.v. Gorecht, zegt Theo Berends (CU). De PvdA diende toen nog een tussenvoorstel in om de ijsbaan, op goedkopere wijze, te behouden. Daar stemde het CDA tegen.
Valkema constateert dat de financiële risico’s van het project gemeentehuis en ontwikkeling Haderaplein nog steeds niet in kaart zijn gebracht. De gemeente doet allerlei pogingen het de burger uit te leggen, maar het gezonde boerenverstand van de burger is niet overtuigd.
U suggereert dat het duurder wordt, protesteert Stroomer (PvdA). Wij zeggen niet dat het duurder wordt, maar gecalculeerde risico’s ontbreken en die horen bij een verantwoorde besluitvorming, want zonder dat kan de raad niet toetsen, antwoordt Valkema.
Maar het tegendeel, overschrijding van het budget, is ook nog steeds niet bewezen, stelt Stroomer. Je neemt besluiten op basis van aannames.
Valkema suggereert dat het ambtelijk apparaat de politiek ondermijnt, veronderstelt Paul Rolf.
De aangesprokene reageert verontwaardigd: “Dit werp ik verre van mij en ik pik het ook niet.”
Het stoort Valkema dat de raadfracties die vragen om financiële duidelijkheid door de coalitie telkens weer ‘in de hoek worden gezet’. Er wordt zomaar voorbij gegaan aan de behoefte aan duidelijkheid. Het CDA heeft een angstig voorgevoel dat alle wenkende perspectieven vluchtig blijken te zijn.
Wethouder Anje Toxopeus zegt een heel andere emotie te hebben bij de zinsnede ‘in de hoek gezet te worden’. Op een emotionele, verontwaardigde toon stelt Toxopeus dat het juist de coalitiepartijen zijn die in de hoek worden gezet. Juist die partijen ‘die in onzekere tijden durven te besturen en een koers durven uitzetten naar de toekomst’ en dat zijn volgens haar in Haren alleen de PvdA, GL en de CU, krijgen zo’n behandeling.
Je kunt inhoudelijk van mening verschillen, zegt Hein Frima (VVD), maar bij elke koers hoort een financiële onderbouwing. Eerst weten wat het kost en dan bewust kiezen. Dat is telkens weer het manco van de coalitie, ook bij de behandeling van het IHP in de vorige raadsvergadering. Toen vroeg Frima om financiële duidelijkheid en hij kreeg van wethouder Toxopeus het antwoord dat zij dat niet wilde vertellen omdat dat niet interessant was voor de mensen op de publieke tribune.
“Ik merk dat mijn opmerkingen u geraakt hebben,” constateert Toxopeus met genoegen.
De coalitieonderhandelingen zijn wat Theo Berends (CU) betreft uitstekend verlopen. De CU staat achter het coalitieakkoord en de CU is altijd een collegetrouwe partij geweest. Het is jammer dat de VVD uit de coalitie is gestapt. Berends heeft nog geprobeerd een brug te slaan tussen coalitie en oppositie, maar dat lukte niet. De nieuwe berekeningen over de sportverplaatsingen hadden ook binnen de oude coalitie kunnen plaatsvinden. Maar nu alles is zoals het is, pakt de CU, na overleg met de eigen achterban, de nieuwe taak enthousiast op. Belangrijk zijn: communicatie met de burgers, de verplaatsing van de brandweer, een financieel meerjarenperspectief en het feit dat de GHHC kan blijven op de huidige locatie.
U stelt nu wel dat het niet zover had moeten komen, zegt Frima (VVD), en u ziet uzelf in een mediatorrol, maar we hebben in de raad al een tijdje de verhouding 8-8 plus de CU. In december dienden wij een motie in waarin we het college opnieuw drie maanden de tijd gaven, maar daar stemde u tegen. Die motie had de VVD misschien binnenboord kunnen houden.
Berends antwoordt dat hij in december constateerde dat het college al zeven maanden de tijd had gehad voor een financiële onderbouwing en dat hij gevraagd heeft of de cijfers er dan in maart wel zouden zijn. Het antwoord was toen dat er in maart geen nieuwe cijfers zouden zijn. Uitgaande van het feit dat er nog altijd binnen de kaders geopereerd wordt, heeft hij toen zijn stem uitgebracht. Die kaders zijn belangrijk, ook bij de nieuwbouw raadhuis. Er zijn geen overschrijdingen gemeld. In december had Berends graag op een andere manier over de sportverplaatsingen gepraat: die zijn nodig omdat er huizen gebouwd moeten worden. Daarmee had hij zijn rol als mediator neergelegd, maar dat werd niet opgepakt. Hoe dan ook: de CU heeft veel zin in deze nieuwe uitdaging en Berends rekent op de toegezegde positief kritische houding van de VVD. Hij wil zich richten op uitvoering en hoopt op een voortvarende eindsprint zonder blessures.
Menno Visser (D66) zegt dat D66 een voorstander is van een brede coalitie. Hij zou toch graag willen weten waarom niet tot overeenstemming kon worden gekomen met het CDA. Is het wel een serieuze poging geweest? Is er nu opeens nieuwe informatie over de hockeyvelden die er in december niet was? Het oude en het nieuwe coalitieakkoord kan inhoudelijk rekenen op de steun van D66, maar een deugdelijke financiële onderbouwing is daarbij een voorwaarde. Wat de eindsprint betreft: eerst zien, dan geloven. Dat er via websites wordt gedebatteerd vindt Visser wel leuk. Het is nieuw, soms even schrikken, maar het is een aardige voordiscussie op een raadsdebat. Visser is geen voorstander van een fulltime wethouderschap voor Berends, dit vanwege de kosten in combinatie met mogelijke wachtgeldkosten voor de vorige wethouder. Hij is van mening dat het wethouderschap niet erg veel tijd hoeft te kosten: het is een kwestie van het goed aansturen van ambtenaren.
Tot slot spreekt Jacqueline van Duinen (GL) zich nog uit namens haar fractie. GL heeft vaak gezegd dat de woningbouwprognoses overspannen zijn en is niet verbaasd dat een en ander nu behoorlijk naar beneden is bijgesteld. Zij is niet verbaasd over de ophef over het initiatief om de hockeyvelden te laten waar ze zijn. GL vindt ook de verplaatsing van v.v. Gorecht niet fijn, maar ziet in dat dat noodzakelijk is voor de woningbouwafspraken. GL kan zich goed vinden in de vele groene punten uit het nieuwe coalitieakkoord, met name op het terrein van duurzaamheid.

Vervolgens treedt raadslid Theo Berends met veel waarderende woorden af als raadslid.
Dieta Praamstra wordt geïnstalleerd als raadslid voor de CU. Praamstra zorgt voor een primeur: bij het onderzoek naar haar geloofsbrieven (iets waarvan buitenstaanders denken: wat een formele poespas) blijkt haar paspoort verlopen! Een ander identeitsbewijs brengt uitkomst.

Dan is de benoeming van de nieuwe wethouder aan de orde.
René Valkema legt namens het CDA een stemverklaring af. Het CDA staat voor een dilemma. Voor het wethouderschap van Berends stemmen betekent instemming met het beleid. Het CDA heeft niets tegen de persoon van Berends, maar wil middels blanco stemmen tot uitdrukking brengen dat uitvoering van beleid met onbekende risico’s en het geringe draagvlak waarop dit college steunt niet zondermeer door zou moeten gaan.
Hein Frima verklaart namens de VVD tegen een fulltime dienstverband voor de nieuwe wethouder te zijn.
Menno Visser (D66) zegt dat zijn partij al heel lang voorstander is van wethouders van buiten de raad. In dit geval heeft D66 ook gepleit voor een persoon met nadrukkelijke financiële affiniteit. Met alle waardering voor de sympathieke Berends: hij voldoet niet aan dat profiel. Daarom zal D66 blanco stemmen. Overigens heeft Berends zelf ook aangegeven een voorstander te zijn van een wethouder van buiten de raad. Is er gezocht naar een wethouder van buiten?
Dieta Praamstra (CU) zegt dat er wel is gekeken naar die mogelijkheid, maar dat in overleg met de coalitiepartijen is gekozen voor Berends.

Vervolgens vindt een schriftelijke stemming plaats. Theo Berends wordt met negen stemmen voor en acht blanco stemmen benoemd tot en beëdigd als wethouder van de gemeente Haren. Hij krijgt de portefeuille van zijn voorganger, Liesbeth Boekel. Theo: veel succes!

 

Image

Het nieuwe college: v.l.n.r.: Jeroen Niezen, Theo Berends, Anje Toxopeus

Wil Legemaat