Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 22 juni 2015

Gemeenteraad geeft richting aan bezuinigingsvoorstellen

Bij de behandeling van de Voorjaarsnota (de tussentijdse bijstelling van de begroting 2015) heeft de gemeenteraad met een reeks van moties richting gegeven aan de bezuinigingen die in de begroting van 2016 zullen worden opgenomen. D66 diende, al dan niet samen met andere partijen, vijf moties in, die alle vijf zijn aangenomen. Aangaande de moties werd plezierig samengewerkt met de fracties van VVD en CDA. Met PvdA en GL werden op constructieve wijze moties ‘in elkaar geschoven’.

De bijdrage van fractievoorzitter Marjan Bachman:
Bijdrage D66 Raad VJN 22-06-2015  

Voorzitter, in de zomer, die gisteren officieel begonnen is bespreken wij, bijna in winterkleding, de voorjaarsnota van 2015. Vorige week kregen we daar ook nog de meicirculaire bij. Hoe exemplarisch is dat voor deze voorjaarsnota? Want ook hierin lopen de dingen door elkaar. De bezuinigingen lopen door het verhaal van de mutaties 2015 heen. En dat is lastig. Ik ga proberen het wat uit elkaar te trekken.

Ten eerste wil ik ingaan op de financiële mutaties 2015 en heb daar een paar vragen en opmerkingen over. Ten tweede wil mijn fractie actief meedenken en voorstellen inbrengen die de richting aangeven die D66 kiest bij de invulling van de bezuinigingstaakstelling. Tenslotte wil ik nog een verzoek vanuit D66 kwijt voor de komende periode.

Voorjaarsnota
Dank aan het college en de organisatie voor het opstellen van de nota en het beantwoorden van de vele vragen. Ondanks de grote hoeveelheid informatie die we kregen, wil D66 proberen vooral de grote lijn in deze bijdrage aan te houden. Wat betreft de in de nota voorgestelde mutaties voor 2015 zijn de meeste goed te volgen. Ze vloeien grotendeels voort uit eerder genomen besluiten of zijn een gevolg van actuele ontwikkelingen. Er resten ons dan ook maar een paar vragen

  1. Blz. 17: U geeft aan € 4000.- structureel te willen korten op interne communicatie. Dat is wel geen substantieel bedrag, maar we zijn toch benieuwd hoe u dat gaat invullen en welke consequenties dat heeft?
  1. Blz 30 en 37: Daar gaat het over de invulling van het ingestelde Dorpsfonds en het besluit vanuit het Dorpsfonds aansluiting te zoeken met het GEOpark. Wij vinden dit een merkwaardige gang van zaken. Er wordt hard gewerkt aan de invulling van het Dorpsfonds, maar er ligt voor zover wij weten nog geen definitief plan, er is nog geen bestuur en al helemaal geen uitvoeringsagenda. Dan is het in onze ogen voorbarig om nu al geld uit te geven aan wat voor activiteit in dit kader dan ook, of het nu om het GEOpark gaat of om iets anders. Kan het college hier een reactie opgeven?
  2. Blz. 30: Over het onderzoek naar de mogelijkheden van gratis parkeren moet nog definitieve besluitvorming plaatsvinden. Wat heeft het college daarbij in gedachten? Nu AH niet naar het Haderaplein komt, zijn er in feite nauwlijks belemmeringen om het parkeren opnieuw te bezien, ook in relatie tot de invulling van de agenda van het Dorpsfonds. Welke stappen gaat u zetten op het gebied van parkeren en welke termijn heeft u daarbij voor ogen?
  3. Blz 35: het onderzoek naar de mogelijkheden van de verzelfstandiging van het CKC verdient naar onze mening prioriteit. Zeker in het licht van de bezuinigingen en een efficiënte benutting van onze gebouwen. Waarom heeft u, zoals u schrijft, dit onderzoek in de wacht gezet?

Dan de voorstellen aangaande de bezuinigingen.

 

Het is prettig dat wij nu onze opvattingen mee kunnen geven over de gewenste richting in de bezuinigingen, als voorbereiding op de begroting 2016. Helaas moeten we vaststellen dat we de input van de inwoners via de begrotingswijzer, door onvoldoende respons, niet kunnen benutten.

Goed punt voor reflectie.

Het afwegingskader voor D66 bij bezuiniging bestaat uit – de afspraken in het coalitieakkoord en ons eigen D66 programma. – de uitgangspunten zoals verwoord in de voorjaarsnota: we willen een betrouwbare overheid zijn, de gemeente voert de verplichte kerntaken uit, er wordt gezorgd voor een degelijk sociaal vangnet. -en het uitgangspunt dat de overheid terug treedt bij het voorhanden zijn van redelijk en toegankelijke alternatieven vanuit de samenleving . Overlap in aanbod moet uit oogpunt van efficiency worden voorkomen.

Dat is onze meetlat geweest.

OZB

Laten we dan maar beginnen bij de voorgestelde OZB verhoging van 11.6 % bovenop het percentage voor inflatie. Het college geeft aan dat deze verhoging vanuit de sluitpost methode komt. Een dergelijke verhoging vanuit die gedachte ligt niet in lijn met het coalitieakkoord waarin staat dat er maximaal ingezet wordt om lastenverzwaring voor de inwoners te voorkomen. D66 wil inzetten op de uitgavenkant en is ervan overtuigd dat o.a. door nu met elkaar de voorstellen in te brengen en te bespreken nog besparingsmogelijkheden zijn. Een verhoging van 11.6 % gaat ver uit boven de macronorm van 3% in 2015 en het maakt Haren niet aantrekkelijker voor onze beoogde fusiepartner. Wij hebben samen met de VVD, het CDA een motie voorbereid waarin we de oproep doen pas de OZB te verhogen als alle andere mogelijkheden zijn uitgeput.

Vakleerkrachten LO:

Met het plotseling en volledig schrappen van het bewegingsonderwijs van de vakleerkrachten hebben wij moeite. Hebben de scholen voldoende bevoegde leerkrachten om dit direct op te vangen? D66 vindt dat het aantal uren bewegingsonderwijs gehandhaafd moet blijven. Wij zouden toe willen naar een meer geleidelijke afbouw van de vergoeding vanuit de gemeente in drie jaar. En waarom? Er is in 2014 op landelijk niveau een bestuursakkoord gesloten met het primair onderwijs, waarin afgesproken is dat er financiële middelen voor de scholen vrij worden gemaakt, zodat met ingang van 2017 elke basisschoolleerling twee lesuren per week bewegingsonderwijs krijgt, gegeven door een vakleerkracht en bekostigd uit een rijksbijdrage. Door een stapsgewijze afschaffing van de gemeentelijke bijdrage sluiten we in de tijd op die nieuwe regeling aan. Wij hebben voor dit voorstel een motie opgesteld die mede door de VVD wordt ingediend. En hoe zit het in dit verband trouwens met de combinatiefunctionarissen? Kunnen zij een rol vervullen bij het bewegingsonderwijs?

Welzijn en Zorg:

Voorstel van college is €100.000. op Torion. Torion biedt een zeer breed aanbod welzijnsactiviteiten aan. Het totale budget voor Torion bedraagt € 728.000. Ook hier geldt dat D66 de afweging wil maken tegen de achtergrond van het nut, het resultaat en het voorhanden zijn van toegankelijke alternatieven. De fractie van D66 heeft o.a. aan de hand van diverse werkbezoeken de conclusie getrokken dat er veel overlap zit in het aanbod dat vanuit de samenleving georganiseerd wordt en dat ook door Torion aangeboden worden. Denk aan de inzet van Humanitas, de ouderenbonden, de dorpshuizen,de kerken, de zorginstellingen en wat zo al. Organisaties die vaak zonder enige overhead met inzet van vrijwilligers vergelijkbare activiteiten aan bieden. Wij zijn ervan overtuigd dat er nog een aanvullende bezuiniging gerealiseerd kunnen worden door te versoberen, af te bouwen en te schrappen in gesubsidieerde activiteiten, met name daar waar dubbeling in aanbod geconstateerd kan worden. Heeft het college zicht op deze overlap? De motie die de VVD heeft voorbereid dienen we mede in.

Kunst en cultuur, u noemt het niet in de rij van bezuinigingen, maar we willen er wel wat van zeggen

In Haren zijn we gezegend met een fantastisch aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Daar moeten we letterlijk zuinig op zijn, willen we hiervan kunnen blijven genieten. Voor ons betekent dit urgentie tav de kostendekkendheid van “t Clockhuys-CKC en het onder ogen zien van de vraag of door inschikken en inhuizing van andere organisaties een betere kostendekkendheid te bereiken is. Waarom toch duurt het zolang voordat de raad hierover gerapporteerd krijgt? Welke mogelijkheden biedt verhuur van gemeentelijke gebouwen? Veel ruimtes staan overdag leeg. De opgave om zoveel mogelijk kostendekkend te werken moet leidend zijn. Er is een motie voorbereid.
En dan het muziekonderwijs. Daar waar volop goede alternatieven beschikbaar zijn en de activiteit niet tot de kerntaak van de gemeente behoort, moeten we kritisch zijn. Dat geldt ook hier. In Haren zijn buiten de gemeentelijke muziekschool om veel mogelijkheden voor muziekonderwijs tegen lagere tarieven. D66 vindt dan ook dat we een begin moeten maken met het afbouwen van het muziekonderwijs vanuit de gemeente. Dat verzoek daartoe hebben we in een motie vastgelegd, in de bijlage daarbij een tarievenvergelijking. We begrijpen dat dit niet vanaf morgen een bezuiniging oplevert, maar we moeten een keer beginnen.

Externe inhuur:

Het overzicht van de kosten van externe inhuur 2014 laat onder de streep een bedrag van 1.4 miljoen euro zien. Wij zijn daar enorm van geschrokken. We realiseren ons terdege dat er in 2014 een aantal ingewikkelde zaken aan de orde zijn geweest, die expertise vereisten en de raad zelf heeft ook een aantal malen gevraagd om aanvullend onderzoek. We vinden dat er taakstellend op deze externe inhuur bezuinigd moet worden, waarbij we onszelf ook als Raad de opdracht moeten geven om zeer bewust om te gaan met verzoeken om extra informatie/onderzoek. Wat de fractie van D66 betreft zou de taakstelling moeten zijn om te komen tot een reductie van 30% op de externe inhuur. Dit wordt neergelegd in een motie die we samen met het CDA indienen. Graag een reactie van het college op de uitvoerbaarheid van deze taakstelling.

In aansluiting hierop verzoeken we het college bij de uitwerking van de bezuinigingsvoorstellen inzichtelijk te maken wat de personele consequenties zullen zijn van wegvallende taken. Immers achter elke ingreep zit overhead. Welk effect gaat dat hebben in termen van fte’s en budgetten?

Dan nog een opmerking over communicatie en het betrekken van de inwoners. Het moet ons van het hart dat we de communicatie naar onze inwoners toe niet altijd gelukkig vinden vanuit het perspectief van de inwoners. De berichtgeving bijvoorbeeld over de Jaarrekening ( we hebben 910.000 overgehouden) en direct daarna de Voorjaarsnota( we moeten 1,5 miljoen bezuinigen), met ogenschijnlijk zulke tegenstrijdige boodschappen is moeilijk te vatten. De wens van deze coalitie is inwoners actief te betrekken, ruimte geven aan initiatieven en gebruik te maken van de vaak uitstekende inbreng uit de Harense samenleving. Dit proces begint met open en op inwoners gerichte communicatie. Daarin zijn goede stappen gemaakt, complimenten daarvoor. Maar er zijn ook situaties waarbij de communicatie nog voorbij gaat aan het inwonersperspectief. We verzoeken het college uitdrukkelijk het inwonersperspectief als leidraad te hanteren bij de communicatie.