Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 27 juni 2017

D66 positief over jaarstukken, voorjaarsnota en perspectiefnota

De fractie van D66 is positief over de Jaarrekening 2016, de Voorjaarsnota 2017 en over de Perspectiefnota die door het college zijn gepresenteerd. De jaarrekening sluit (na goedkeurende accountantscontrole) precies op nul. Welke gemeente doet dat na? De voorjaarsnota kent weinig mutaties en de perspectiefnota is geheel in lijn met de afspraken die vorig jaar gemaakt zijn in het kader van Beterr Haren en de ombuigingsplannen.  De resultaten zijn zelfs boven verwachting! Ook de coalitiepartners GVH en CDA waren tevreden. De oppositiepartijen hadden helaas grote moeite te erkennen dat er in Haren weer orde op zaken komt en dat, ondanks bezuinigingen, alle voorzieningen in stand blijven.

De bijdrage van fractievoorzitter Marjan Bachman: Algemene Beschouwingen

Voorzitter, vandaag kijken we terug op 2016 met de jaarstukken , maken we de stand op voor het lopende jaar in de voorjaarsnota en blikken we vooruit in de perspectiefnota op 2018 en op de jaren 2019-2021.

De Jaarstukken: We hebben een hectisch jaar achter de rug. Evenals vorig jaar heeft de organisatie onevenredig veel inspanning moeten leveren op meerdere fronten: de herindeling, de uitvoering van de bezuinigingsoperatie , de inzet de AR aan te vullen, de uitvoering van de programma’s van Beterr Haren en dat terwijl de normale werkzaamheden uiteraard gewoon door moeten gaan. Twee conclusies die we uit het jaarverslag mogen trekken is dat Haren de wettelijke taken goed uitvoert en dat er goed gescoord wordt op de financiele toetsingscriteria in het kader van het Interbestuurlijk Toezicht. Ondertussen lag er een bezuinigingsopgave op personeelskosten, die in 2016 ruimschoots gehaald is.

Het verloop onder het personeel is aanzienlijk. Deels wordt dit opgevangen door inhuur en uitbesteding. Maar de druk op het vaste personeel neemt toe en nieuwe collega’s zullen aanvankelijk terecht aandacht vragen. Tegelijkertijd is er een organisatieontwikkeltraject ingezet. We realiseren ons dat het niet eenvoudig is gelijktijdige deze veranderingen te managen en het vinden van een balans is dan ook van groot belang.

De fractie van D66 wil in dit licht waardering uitspreken voor de organisatie en het college die een niet geringe opdracht uitstekend hebben uitgevoerd, op koers liggen en nog volop bezig blijven de ingezette lijn uit te voeren. Dank daarvoor!

Het jaar 2016 werd afgesloten, begrijp ik op basis van de laatste informatie, op precies 0! De vervelende tegenvallers van kosten voor asbestsanering van ruim 9 ton en een voorziening voor de kosten voor ex- zwembadpersoneel zijn binnen de exploitatie dus opgevangen. De gunstige financiële berichten vanuit het college stemmen ons voor nu tevreden. De AR is gegroeid naar 4,5 miljoen , de solvabiliteit ligt met 14% boven het verwachte niveau en de weerstandscapaciteit is ruim voldoende om de risico’s af te dekken.

Op het Sociaal Domein is een aanzienlijk overschot . Ook vorig jaar was hier sprake van een overschot. Op basis van de screeningsanalyse van alle bestemmingsreserves wordt geadviseerd de bestemmingsreserve Sociaal Domein ( ruim 7 ton)op te heffen omdat er sprake is van een dubbele risicodekking voor eventuele tekorten op het Sociaal Domein. Het voorstel om het overschot 2016 deels toe te voegen aan de AR en deels in te zetten als dekking voor het tekort over 2016 is wat ons betreft een verantwoorde keuze is en we kunnen daar dan ook mee instemmen. We vragen de portefeuillehouder in zijn reactie nog wel nader ingaan op de aard van het overschot, hoewel ik begrijp dat het lastig is nu al iets te zeggen over de laatste mutaties. En kan de wethouder een in grote lijnen een vooruitblik geven op de te verwachten ontwikkeling van de budgetten en de uitvoeringskosten in de komende jaren voor het Sociaal Domein. Tevreden is mijn fractie ook over het feit dat nagenoeg alle bezuinigingen gerealiseerd zijn en er geen voorzieningen gesneuveld zijn. De sceptici onder onze raadsleden die desastreuze gevolgen voorspelden van het sobere financiele beleid krijgen wat ons betreft hiermee het tegendeel bewezen. Er lijkt wel een pijnpunt te zitten bij het programma wegen, water, groen en verkeer. Laat ik beginnen met onze waardering uit te spreken voor de niet aflatende inzet van bureau woonomgeving. De aanpakcultuur, de toegankelijkheid van de mensen , de rol die deze afdeling opgepakt heeft na de afbouw van de WSW, het wordt alom gewaardeerd. Maar kennelijk is het op sommige fronten lastig om binnen het budget het afgesproken IBOR- niveau te realiseren. We zien het hier en daar in onze omgeving en we vinden dit een serieus punt van aandacht. In het jaarverslag staat op blz. 35 dat het budget bovendien niet meer toereikend is om de benodigde renovaties uit te voeren. Inmiddels weten we dat er in de staande begroting 90.000 euro is opgenomen i.v.m. de areaaluitbreiding en het onderhoud dat daar moet plaatsvinden en dat de taakstellende bezuinigingen in het jaar 2017 wel gehaald zullen worden. De vraag aan de portefeuillehouder is of het gehele bedrag van 90.000 euro inderdaad besteed wordt aan onderhoud van de nieuwe wijken of dat het wellicht wat verlichting betekent voor de rest van het groenprogramma? En kan de wethouder ingaan op het al dan niet toereikend zijn van de budgetten voor groenonderhoud met de IBOR niveaus als uitgangspunt? Dan lezen we op blz. 24 van het jaarverslag dat er ruim 88.000 euro was begroot als afdracht aan de Veiligheidsregio voor een zgn. solidariteitspot. Gemeenten die in de periode 2015-2018 een nieuwe kazerne krijgen en door de overdracht aan de VRG voordeel zouden boeken, betalen mee aan gemeente die nadeel ondervinden. Nu ziet het er, als gevolg van de interventie van de Provincie, niet naar uit dat wij in genoemde periode een nieuwe kazerne kunnen bouwen. Blijft die solidariteitsheffing dan ook achterwege? Op pagina 69/70 maakt u melding van de moeizame samenwerking met het bestuur van het zwembad. Onze vraag is of er nu voortgang zit in het nakomen van afspraken van de zijde van het zwembadbestuur en hoe staat het met de situatie rondom het dak van het zwembad? Dat wat betreft de jaarafsluiting. Uit de voorjaarsnota blijkt dat we met een minimum aan mutaties, iets wat getuigt van een uitstekende manier van begroten, een positief saldo van 1.2 miljoen tegemoet kunnen zien voor het lopende jaar. Dat is een heel goed vooruitzicht. Hierbij zijn de effecten van de meicirculaire nog niet in beschouwing genomen.

De perspectiefnota schets ons een beeld van een bestendige ontwikkeling in de exploitatieoverschotten van jaarlijks ruim 2 miljoen in de periode 2018-2020 en gunstige ontwikkeling van de solvabiliteitsratio. De boven de begroting uitkomende solvabiliteit van 14% over 2016, dus de plus die we daar nu al realiseren, zal een gunstig effect hebben op deze ratio in latere jaren. Terecht wordt gewezen op de invloed van de renteontwikkeling bij investeringen en de invloed die dat mogelijk heeft op de resultaten in de periode 2018 en verder. Mijn fractie ziet dan ook graag bij toekomstige investeringsvoorstellen een heldere doorberekening van de effecten op de belangrijke kengetallen, zoals de solvabiliteitsratio. Kunt u ons dat toezeggen?

In het kader van de perspectiefnota is ook hier van belang wat de meicirculaire voor ons in petto heeft, vooral m.b.t. het structurele effect . We horen graag een toelichting.

Het is goed dat in de perspectiefnota expliciet wordt gewezen op een aantal onzekerheden over omvang van de taken in de nabije toekomst. Het betreft o.a. de omgevingswet, verdere decentralisaties. Daarnaast betref de onzekerheid de benodigde budgetten voor de organisatieontwikkeling en de onderwijshuisvesting. Vooral de aanhoudende onduidelijkheid over de overheveling van taken vinden wij storend en we vragen het college ons daarover actief te informeren zodra dat kan. Kan het college daar een termijn voor noemen? Bij de fractie van D66 bestaat, op basis van de stukken zoals die nu voorliggen, de opvatting dat door het strakke ingezette en uitgevoerde beleid onze uitgangspositie voor de komende jaren goed is te noemen. Interessant is de reactie op de vraag of de financiele experts van onze organisatie dit beeld kunnen bevestigen.

Wat vindt D66 van belang als we kijken naar de komende periode?

– We zijn meer dan gemiddeld nieuwsgierig naar de ontwikkeling van het Haderaplein. Hoe gaat en kan de ontwikkeling bijdragen aan het behoud van een levendig centrum waar het goed toeven en ondernemen is en die aantrekkingskracht blijft houden op bezoekers uit de regio. Alle betrokken partijen kunnen en moeten hier een bijdrage aan leveren. Gemeente, ondernemers, vastgoedpartijen en maatschappelijke organisaties. Een stimulerende en actieve rol van de gemeente vinden wij hierbij van groot belang. We zien een actieve inzet van winkeliers die feestverlichting regelen en een succesvolle evenementen organiseren. We zien tevredenheid over projecten van het Dorpsfonds over het eerste volle jaar. Maar we zien tevens nog onvoldoende verbinding tussen partijen en die verbinding en het samenspel is broodnodig voor een gezonde ontwikkeling van het centrum zoals we ons dat voorstellen en zoals dat in de centrumvisie is vastgelegd. We vragen van het college dan ook expliciet actief partner te zijn en een stimulerende en verbindende rol te pakken. De gevolgen van snelle ontwikkelingen in retailland mogen niet onderschat worden. Maar er zijn ook kansen, zeker in Haren en die moeten benut worden. Samenwerking is dan wel een basisvoorwaarde.

– Met deze ontwikkeling van het centrum hangt ook direct de invulling van het Clockhuys samen. Helaas, en dat vinden we erg jammer, kunnen we op dit moment nog niet beschikken over de uitkomst van de plannen van een ‘initiatiefgroep CKC’. Als het aan D66 ligt komt dit direct na de zomer weer op de agenda.

– De in de perspectiefnota genoemde bandbreedte voor investeringen in onderwijshuisvesting zal terug gebracht moeten worden tot een concreet investeringsbedrag bij de vaststelling van het IHP. In de afgelopen jaren en ook recent, is onderwijshuisvesting frequent aan de orde geweest. Haren kan trots zijn op zijn vele onderwijsvoorzieningen. We hebben wat noodverbanden aan moeten leggen , maar met het besluit over de St. Nicolaasschool en met de bouw van het Zernike is duidelijk waar we voor staan. We zullen vanuit onze visie dat goede onderwijshuisvesting kan bijdragen aan de gezonde ontwikkeling van de jeugd en dat de gemeente hier de verantwoordelijkheid voor heeft, het IHP tegemoet treden. Het principe van frisse scholen en duurzame gebouwen staat voor ons niet ter discussie. Wel zullen we ons, in het kader van de zorgvuldige afwegingen van investeringsvoorstellen, de vraag stellen welke huisvestingswensen voortkomen uit de groei van het aantal leerlingen, dus puur vanwege ruimtegebrek en welke wensen voortkomen vanuit een onderwijskundige aanpassing. Die lijn zouden we graag terug zien in het IHP. Betrouwbare prognoses ten aanzien van de leerlingaantallen zijn dan eveneens van groot belang.

Als laatste punt, maar voor D66 niet het minst belangrijke punt: Goede communicatie of liever de interactie tussen gemeente en inwoners, in welke hoedanigheid ze zich ook verenigd hebben.

Haren mag zich gelukkig prijzen met een bevolking die veel betrokkenheid toont en bereid is inbreng te leveren, initiatieven te ontplooien en te doen. Met veel van die activiteiten redden de inwoners zich prima en komt er geen overheid aan te pas. Maar daar waar het gaat om een samenspel tussen gemeente, inwoners, maatschappelijke organisaties of ondernemers verwacht men een toegankelijke en bereikbare lokale overheid die vanuit een positieve grondhouding samenwerkt en anticipeert. Daarmee heeft de hele organisatie van doen.
In het jaarverslag wordt aangegeven dat de afdeling communicatie nauwelijks ruimte heeft voor inhoudelijke ontwikkeling. Dat lijkt ons zeker een punt van aandacht. We zijn blij te hebben vernomen tijdens een toelichting op de voortgang van Beterr Haren dat er gericht aan wordt gewerkt de communicatiefunctie door de gehele organisatie te versterken, omdat daar de contacten onderhouden worden. Dat is een goede zaak, het moet leiden tot een infrastructuur die positieve en stimulerende samenwerking tussen gemeente en gemeenschap mogelijk maakt.

Voorzitter, ik sluit af met het uitspreken van de wens dat we volgend jaar in Haren onze besluiten weer in autonomie kunnen nemen en vooral ook kunnen uitvoeren.