Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 31 oktober 2017

D66 Haren: eerst uitzoeken wat onze wettelijke verplichtingen zijn

Vragen over het wetsontwerp en de gevolgen. Bijdrage Marjan Bachman

Voorzitter,

We hebben een extra agendapunt aangevraagd ivm de recente ontwikkelingen op het herindelingsdossier. Er gebeurt erg veel en diverse zaken leiden tot vragen bij onze fractie. Vandaar ons verzoek voor een extra agendapunt vanavond.
Er ligt een wetsontwerp tot samenvoeging waarbij gekozen wordt voor een reguliere herindeling, er zijn debatten gevoerd in de staten en in de raad van Groningen, er liggen brieven aan Haren vanuit GS, vanuit Groningen en vanuit Ten Boer en vorige week donderdag werd bekend dat de vaste Kamercommissie van Binnenlandse Zaken voor een hoorzitting naar het noorden komt.
1. In PS is vorige week een motie aangenomen waarin PS de Tweede Kamer willen oproepen het wetsvoorstel te amenderen tot een lichte samenvoeging. In deze motie staat een overweging die berust op een zeer te betreuren misverstand, nl dat drie colleges hebben ingestemd met de lichte samenvoeging. De Raad van State heeft vastgesteld dat dat niet zo is, dus daar hoeven we niet weer de discussie over te hebben. De burgemeester van Groningen heeft dat op 18 oktober ook onderkend.
Wel is de vraag hoe zo’n misvatting in een motie kan worden opgenomen. Heeft de gedeputeerde de mededelingen van Haren misschien nooit ontvangen? Hoe kan het dat deze tekst in een motie wordt opgenomen.
Welke status heeft deze motie als er in de tekst aantoonbare onjuiste informatie in staat? Wij leven in de veronderstelling dat de voorzitter van PS de bewaker is van en zorg draagt voor een zorgvuldige procedure en zorgvuldige besluitvorming in de Staten van Groningen.
– Dan wordt er in de motie iets merkwaardigs gevraagd, nl dat het college van GS wordt verzocht de Tweede Kamer in overweging te geven om het wetsontwerp te amenderen om alsnog een lichte samenvoeging mogelijk te maken. Nu heeft het er toch alle schijn van dat Provinciale Staten iets vraagt wat niet in de wet staat.
De Raad van State heeft aangegeven dat je geen beroep kunt doen op het beleidskader in het geval van GHTB. Dus kan er geen sprake zijn van een lichte samenvoeging. De Minister heeft dat advies van de Raad van State overgenomen en heeft dan ook de wet als uitgangspunt het wetsvoorstel voor een reguliere samenvoeging. Geheel terecht lijkt ons.
De wet voorziet echter niet in de figuur van een lichte samenvoeging. Dus PS lijken nu iets te vragen aan wat niet in de wet staat.
Ook daar is weer de vraag: als deze redenatie juist is, wat is dan de status van deze motie?
Is het college bereid om op deze punten opheldering te vragen aan
de Voorzitter van PS.

2. Dan liggen er brieven van de Provincie ( 18 en 24 okt) en een brief van de gemeente Groningen en eentje van Ten Boer Zowel de gemeente Groningen, Ten Boer als de Provincie nodigen ons uit voor overleg. We hebben daar veel vragen over.
A . De vraag of op deze verzoeken van de stad en de Provincie zal moeten worden gereageerd ligt bij de raad van Haren. Bent u het daarmee eens?
Als dat zo is, en daar gaan we vanuit, dan is het van groot belang dat deze raad zich vooraf zorgvuldig laat informeren over de wettelijke verplichtingen die ex art 79 met zich meebrengen, zodat we een reactie kunnen voorbereiden.

In de brief van de Provincie van 24 oktober wordt Haren uitgenodigd voor bestuurlijk voor een bestuurlijk overleg.

Als basis voor de uitnodiging verwijst de Provincie naar art 79
Hoofdstuk X. Voorbereiding van de overgang
Artikel 79
1. De besturen van de vóór de datum van herindeling bij een wijziging van de gemeentelijke indeling betrokken gemeenten dragen er in onderling overleg zorg voor dat de met het oog op de gewijzigde indeling met ingang van die datum te treffen voorzieningen tijdig worden voorbereid. Voorzieningen, de voorbereiding van de overgang van ambtenaren betreffende, zijn onderwerp van georganiseerd overleg met de centrales van verenigingen van ambtenaren en van overleg met de ondernemingsraden van de betrokken gemeenten.
2. Gedeputeerde staten bevorderen de totstandkoming van het in het eerste lid bedoelde onderling overleg tussen de gemeenten.

B. Deze tekst is voor ons niet helder in die zin dat we niet weten waar het precies om gaat en welke verplichtingen en consequenties hieruit voortvloeien.
– Het begint al bij de eerste zin: ‘De besturen van de vóór de datum van herindeling bij een wijziging van de gemeentelijke indeling betrokken gemeenten dragen er in onderling overleg zorg etc etc’…
Nu is er op dit moment nog geen besluit van Tweede of eerste Kamer, dus hoe moet die tekst geïnterpreteerd worden? Wat bedoelt de wetgever hier exact?
– Om welke voorzieningen gaat het precies? Slaan de term voorzieningen louter op het zorgvuldig regelen van de rechtspositie van de ambtenaren? Of is er meer? Wat is tijdig? Welke wettelijke verplichtingen spelen er op dit moment en wat is het niet wettelijke deel?
De onduidelijkheid wordt versterkt door de teksten in de brieven van de stad en Ten Boer. De burgemeester van Groningen refereert aan voorbereidingen ivm werkwijzen, dienstverlening aan de inwoners, processen en procedures. Tijdens het debat in Groningen op 18 oktober sprak hij over zoveel mogelijk regelen. De burgemeester van Ten Boer heeft het over de dienstverlening en goed werkgeverschap.
Wat moeten we onder dit alles precies verstaan?

Opvallend is bovendien dat in de brief van Ten Boer wordt gesproken over een tweesporenbeleid. Wat ons betreft ligt het besluit over de bestuurlijke samenvoeging en de vorm daarvan in Den Haag. Dat spoor, als je al kunt spreken van een beleidspoor, ligt niet meer ter besluitvorming hier of in de Provincie, maar het is nu aan het parlement.
Ondertussen moet hier kennelijk tussen drie gemeenten iets geregeld worden, maar wat is onduidelijk en wanneer is ook onduidelijk. Gaat het om louter administratieve zaken? Dat zou je toch wel denken.
– En dan is het onduidelijk hoe dit artikel 79 zich verhoudt tot andere artikelen in de wet arhi, die betrekking hebben op de fase voorafgaand aan het besluit van Tweede en Eerste Kamer. Het is opvallend is dat de wetgever in diverse artikelen ook zekere uitlooptermijnen neemt en begrijpt dat het van groot belang is dat een nieuw te kiezen gemeenteraad niet met allerlei voldongen feiten wordt opgezadeld.
Ik verwijs bijv naar de tekst van art 28, 30, 41 en 59. Hoe zit dat met de onderlinge verhoudingen tussen die arhi artikelen?

Dan is er is er naar aanleiding van de tekst van art 79 nog de vraag welke rollen en bevoegdheden de Provincie en de gemeenten zouden gaan hebben. De tekst van het artikel 79 onder lid 1 geeft aan dat GS de taak hebben om de bedoelde overleggen waartoe Haren wordt uitgenodigd te bevorderen. In de dagelijkse praktijk zou je dan denken dat je een datumprikker uit stuurt en een ruimte ter beschikking stelt. Maar is dat ook zo? Wie zouden daar aan tafel moeten gaan zitten en in welke rol met welke bevoegdheden.
Gaat de Provincie actief deelnemen aan de overleggen? En als de Provincie slechts een bevorderende rol speelt, wie gaat de overleggen dan leiden?
Welke personen in welke functies gaan vanuit de gemeenten bij eventuele overleggen zitten. Hoe worden ze gemandateerd?

De fractie van D66 vindt het gewenst, ter voorbereiding van een reactie van de raad op de uitnodigingen, dat er volstrekte helderheid komt over de wettelijke verplichtingen van Haren en de termijnen mbt de gevraagde overleggen in deze fase. De raad gaat immers over het besluit om wel of niet in te gaan op de verzoeken van Provincie en Groningen en Ten Boer. Daarom stelt mijn fractie voor dat de raad zich laat bijstaan door een niet bij de kwestie betrokken deskundige (bestuursrecht?) om op een rij te krijgen wat er moet gebeuren in het kader van de wet- en regelgeving.

Met de antwoorden op al deze vragen beogen we helderheid te krijgen. Het zijn nogal wat vragen en voor de goede orde hebben we ze gevat in een motie met het verzoek aan het college de raad van zorgvuldige antwoorden te voorzien. De motie wordt ingediend door D66, GVH en het CDA.

De antwoorden zijn voor ons van des te meer belang nu er een wetsvoorstel ligt voor een reguliere samenvoeging. Dat brengt de betrokken gemeenten in een nieuwe positie, waardoor de administratieve voorbereiding complexer wordt. Een fusie via een lichte samenvoeging van slechts twee gemeenten die het met elkaar eens zijn is een stuk eenvoudiger en goedkoper.

 

 

Motie: Motie onderzoek naar wettelijke verplichtingen gemeentebestuur Haren in kader wet arhi def