Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 11 januari 2018

Terugblikken en vooruitkijken: interpellatiedebat

Enkele dagen voor het kerstreces stapte GVH zonder enige motivering aan college en raad uit de coalitie. Een in meerdere opzichten zeer ongelukkig moment: onverwacht en vlak voor de kerstdagen. Mede daardoor zijn enkele steken uit het breiwerk gevallen.
De twee andere coalitiefracties – D66 en CDA – besloten het kerstreces te gebruiken om de zaken goed op een rij te zetten en zich te beraden op vervolgstappen. Dat werd in een persbericht naar buiten gebracht. Omdat er op dat moment reden was ervan uit te gaan dat de voorzitter van de gemeenteraad de fractievoorzitters bijeen zou roepen, is er door D66 en CDA geen nadere mededeling gedaan aan hun collega’s in de raad. Dat had, achteraf gezien, zeker wel gemoeten.
Het overgebleven college besloot de dag erna dat het wel verder kon als minderheidscollege; de portefeuilles werden verdeeld en er werd een persbericht verstuurd. Daarin werd geen melding gemaakt van het feit dat zo’n minderheidscollege natuurlijk alleen door kan, als de meerderheid van de gemeenteraad het steunt.
De oppositiepartijen vroegen meteen na het reces een interpellatiedebat aan om hun ongenoegen over de gang van zaken te uiten. De kern van het ongenoegen: wij moesten alles uit de krant vernemen. Men eiste opheldering van GVH en van D66 en CDA.
Aan D66 werden ondermeer de volgende vragen gesteld en die werden als volgt beantwoord door fractievoorzitter Marjan Bachman:

Had u deze breuk zien aankomen?
Voor ons was het een zeer plotselinge aankondiging. De fracties van D66, CDA en GVH zijn eensgezind in het streven naar behoud van zelfstandigheid. In de afgelopen maanden is binnen de coalitie en in deze raad de discussie gevoerd wat Haren in het kader van de wet Arhi aan wettelijke verplichtingen heeft nu de besluitvorming in de Tweede Kamer aanstaande is.
Samen hebben deze fracties het college per moties gevraagd om daarover helderheid te verschaffen en mogelijke kritische paden in beeld te brengen. Het college is doende die laatste vragen te beantwoorden.
Binnen de coalitie hebben we meermalen intensief gesproken over de te bewandelen weg naar het gezamenlijke doel van zelfstandigheid.
Voor woensdagmiddag 20 december half zes stond een vervolggesprek gepland in coalitieverband, maar tegen drie uur kreeg ik een telefoontje van de heer Wolters, waarin hij mee deelde dat GVH zich terug zou trekken uit de coalitie en dat mevrouw Sloot haar ontslag zou indienen. Ik heb de heer Wolters direct dringend verzocht om naar het geplande overleg te komen om een toelichting te geven, juist omdat dit zo plotseling werd gebracht.
De heer Wolters is niet bij het overleg aangeschoven. Wij hebben net als u de pers moeten volgen daarna.

Welke pogingen heeft u ondernomen de coalitie te lijmen?
Wij hebben GVH nog uitgenodigd naar het coalitieberaad zou komen om half zes. Dan hadden wij daar over kunnen spreken. Maar zij kwamen niet en intussen was er al een tevoren door GVH geregisseerd mediacircus losgebarsten. Alles seinen stonden wel heel erg op definitief. Het verbaast ons zeer dat GVH nu de indruk wil wekken dat het gerekend had op een lijmpoging. Dan hadden zij daar ons de ruimte voor moeten geven.

Waarom heeft de voorzitter van de grootste fractie geen initiatief genomen om de fractievoorzitters bij elkaar te roepen?
Het vertrek van mevrouw Sloot kwam op een lastig en onverwacht moment. De fracties van D66 en het CDA hadden even tijd nodig om de zaken op een rij te zetten. In onze gezamenlijke reactie op deze breuk hebben we ook laten weten dat we het reces zouden gebruiken voor reflectie en overleg, temeer omdat de portefeuilles reeds ondergebracht waren.
Daarnaast hadden wij begrepen dat de griffier de voorzitter van de gemeenteraad had geadviseerd de fractievoorzitters bij elkaar te roepen.
Achteraf moeten we zeggen dat we ons persbericht met een toelichtende mail ook rechtstreeks naar de oppositiepartijen hadden moeten sturen. Dat is niet gebeurd, waarvoor oprechte excuses.
De factievoorzitters van het CDA en D66 werden op de zaterdagmiddag voor Kerst gemaild door mevrouw Jacobs met het verzoek om een informeel overleg. Op tweede kerstdag heb ik overleg gehad met de griffier en op derde kerstdag met de voorzitter van de raad. Hij zou de secretaresse vragen een uitnodiging te versturen.

Hoe stelt de fractie van D66 zich voor verder te gaan ( met een minderheidscollege)?
De overgebleven leden van het college hebben daadkrachtig de portefeuilles verdeeld na het vertrek van mevrouw Sloot.
We kunnen constateren dat er nog een geruime meerderheid van deze raad voor het behoud van zelfstandigheid is. Dat accordeert niet met een minderheid in de raad. Tevens kunnen we gelukkig constateren dat op allerlei andere beleidsonderdelen er in deze raad in verschillende combinaties meerderheden zijn te vinden en dat er op die momenten op inhoud prima samengewerkt kan worden. Dus daarin zit mogelijk wel een basis voor een voortzetting met een minderheidscollege.
Daarbij komt dat er een aantal doorlopende belangrijke beleidsdossiers is die in het algemeen belang van Haren continuïteit van bestuur verlangen of in elk geval gebaat zouden zijn bij die continuïteit. Ik denk aan de grote projecten, het Sociaal Domein, het bestemmingsplan buitengebied etc. We stellen ons de vraag of het in het licht van de verkiezingen in november, effectief zeven maanden, een volgende reshuffeling het belang van Haren dient
Maar duidelijk is dat een meerderheidscoalitie altijd de voorkeur heeft en creatieve oplossingen kunnen we met u bespreken en verkennen. We horen graag uw reacties hierop.

Vooruitkijken
Een meerderheidscoalitie heeft de voorkeur van D66 en over de mogelijkheden daartoe is natuurlijk tijdens het kerstreces grondig nagedacht. Daarbij zijn enkele constateringen gedaan.
A. Indien het onderwerp ‘herindeling’ geen rol had gespeeld, had het college D66, GVH, VVD dat in 2014 gevormd werd, hoogstwaarschijnlijk de vier jaar volbracht. Het dossier bestuurlijke toekomst heeft een zware wissel getrokken op de Harense politiek: de verhoudingen in de raad worden er regelmatig ernstig door verstoord en… het heeft tweemaal geleid tot een bestuurscrisis. Beide keren ging het conflict over de bestuurlijke toekomst en nergens anders over! Het blijkt niet mogelijk binnen één collegiaal college verschil van mening te hebben op dit dossier. Dat zal een grote rol spelen bij de mogelijke vorming van een nieuw meerderheidscollege. D66 en CDA zien daar vooralsnog geen oplossing voor. Maar zij willen graag met de andere fracties de mogelijkheid wel verkennen. Wie weet zijn er gezamenlijk creatieve oplossingen te bedenken.
Op korte termijn zullen de fractievoorzitters van D66 en CDA hierover in gesprek gaan met hun collega’s.