Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Vragen aan de commissie Cohen

1 oktober 2012

Op maandagmiddag 1 oktober vond een gesprek plaats tussen drie leden van de onderzoekscommissie Cohen en de fractievoorzitters. Al konden nog geen concrete onderzoeksvragen gemeld worden en was ook de werkwijze nog niet geformuleerd, het volgende werd duidelijk.

Onderzoek:
Het onderzoek zal bestaan uit drie delen:
1. Een reconstructie van de precieze toedracht van A tot Z.
2. De rol van het bestuur, de rol van de politie en de rol van de media, zowel de social media als de traditionele media zal worden beoordeeld.
3. De lessen die uit 1 en 2 volgen en die ‘Haren overstijgend’ zullen zijn, worden geformuleerd. De kern van het onderzoek is de vraag: hoe kun je bij dit soort toestanden de openbare orde handhaven?

De opdracht:
  De zogenaamd ‘driehoek’ (burgemeester, hoofd van politie en Openbaar Ministerie) vormt de opdrachtgever. De gemeenteraad is geen opdrachtgever en kan zonodig besluiten tot een eigen onderzoek. De commissie zal rapporteren aan de driehoek, maar de heer Cohen verzekert ons ervan dat het een openbaar rapport zal zijn. De gemeenteraadsfracties kunnen input leveren. De commissie zal zich inspannen op alle vragen een antwoord te vinden. De input van D66 vindt u hieronder.

Wensen van gemeenteraadfracties:
Gevraagd is de gemeenschap ook te betrekken bij het onderzoek en om dat ook te communiceren. Ook stellen veel fracties prijs op een tussentijdse evaluatie.

Raadsvergadering: D66 wil geen mede-opdrachtgever zijn
In de raadsvergadering van 1 oktober stelde burgemeester Rob Bats meermalen voor dat de gemeenteraad zou delen in het opdrachtgeverschap. D66 heeft daar nadrukkelijk en consistent bezwaar tegen gemaakt. De gemeenteraad is niet betrokken geweest bij het instellen van de commissie, heeft geen enkele invloed gehad op de samenstelling, niet op de opdracht en niet op de voortgang. Ook de heer Cohen heeft dit bevestigd in het gesprek, zie boven.  De fractie van D66 wil de zaken zuiver houden. De driehoek heeft het onderzoek ingesteld, de commissie aangesteld, de opdracht gegeven; de rapportage is ook aan de driehoek. De gemeenteraad dient onafhankelijk te kunnen oordelen over de bevindingen.

 

Vragen D66 Haren aan de Commissie Cohen
Haren 27 september 2012
Geachte leden van de onderzoekscommissie,
De fractie van D66 wil graag antwoord op de volgende vragen:
A. Voorbereidingen: 1. Wanneer is voor het eerst in de driehoek inhoudelijk over het dreigende ‘feest’ gesproken? Wanneer zijn de voorbereidingen daadwerkelijk gestart?

2. Is er rechtstreeks contact geweest met jongeren / jongerenorganisaties / facebookgebruikers en zo ja, met wie en op welke wijze?

3. Is er expertise ingewonnen over het fenomeen social media / massacommunicatie? Zo ja, bij wie?

4. Meermalen (o.a. tijdens persconferentie zaterdag 22-09) is gesteld dat er voortdurend werd gedaan aan monitoring van de social media. Op welke wijze is dat gebeurd? Op welke wijze is er gerapporteerd over de resultaten van die monitoring?

5. Welke adviezen zijn er verder ingewonnen en wat is er met deze adviezen gedaan? Op welke adviezen is de uiteindelijke besluitvorming gebaseerd en waarom? Is bijvoorbeeld het advies van de Duitse collega’s (Hamburg, 1500 jongeren, 100 politiemensen) leidend geweest?

6. Professor Jan Brouwer, RUG en directeur van het Centrum voor Openbare en Veiligheid, heeft zijn adviserende hulp aangeboden aan gemeente en politie. Waarom is niet ingegaan op het aanbod tot advisering?

7. Op donderdag 20-09 zijn de fractievoorzitters geïnformeerd. Daar is gesteld dat het worst case scenario ‘enkele duizenden’ bezoekers betrof. Later is consequent gecommuniceerd dat ‘met alle scenario’s rekening is gehouden’. Ook is gesteld in de informatie aan fractievoorzitters dat de Stationsweg afgesloten zou worden. NB: waarmee het probleem hoogstwaarschijnlijk verplaatst wordt naar de omliggende straten en mogelijk naar het centrum. Uitgaande van het worst case scenario en het afsluiten van de Stationsweg: zijn de ondernemers in het centrum tijdig geïnformeerd en geadviseerd? Zo ja, op welke wijze en waaruit bestonden deze adviezen? Idem: zijn de bewoners van de omliggende straten geïnformeerd en geadviseerd. Concreet: bewoners van Kerkstraat, Hortuslaan, Jachtlaan, Oude Hoflaan, Molenweg, Kromme Elleboog, Weg voor de Jagerskampen, Terborghsteeg, Julianalaan, Poorthofsweg, Lokveenweg? Zo ja, op welke wijze en waaruit bestonden deze adviezen?

8. Op 20-09 meldde u de fractievoorzitters dat de ‘feestgangers’ naar het voormalig terrein van vv Gorecht zouden worden geleid.

Waaruit bestond die ‘geleiding’? Waren er verwijzingsborden geplaatst? Was er fysieke begeleiding?

9. Wat zijn de overwegingen om op het vv Gorechtveld geen ‘vertier’ aan te bieden?

10. Gelet op het voornemen uit punt 6: zijn de bewoners van de straten die naar het vv Gorechtterrein leiden, geïnformeerd en geadviseerd? Concreet: Nieuwe Stationsweg, Oosterweg, Kromme Elleboog, Middelhorsterweg? Zo ja, waaruit bestonden deze adviezen?

11. Zijn er inschattingen gemaakt van het percentage feestgangers dat per trein (oostzijde) zou arriveren en van het percentage dat via de noord-, zuid- en westkant het dorp zou binnenstromen? Zo ja, welke percentages zijn dat en waar zijn die inschattingen op gebaseerd?

12. Welke maatregelen zijn getroffen om de feestgangers weer het dorp uit te krijgen?

13. Via welke media zijn de adviezen van de gemeente (bv ‘Kom niet naar Haren’) met jongeren gecommuniceerd? Welke social media zijn hiervoor gebruikt?

14. Zijn er bij het afkondigen van de noodverordening ‘geen alcohol in openbare ruimte’ maatregelen getroffen om de handhaving behoorlijk uit te voeren? Zo ja, welke?

15. Zijn de ondernemers geïnformeerd over de eventuele afkondiging van deze noodverordening en over de praktische betekenis daarvan? Zo ja, op welke wijze?

16. Bij de Mitra was ver na sluitingstijd (21.00 uur) nog drank verkrijgbaar. Is de ondernemers gevraagd, in het kader van de noodverordening, vanaf een bepaald tijdstip geen alcoholische drank meer te verkopen?

17. Is er overleg geweest met de NS over het treinverkeer, bijvoorbeeld over de mogelijkheid de treinen niet in Haren te laten stoppen op deze vrijdagavond? Zo ja, wat zijn de afwegingen geweest om geen maatregelen te nemen? Wie nam daarbij de beslissing?

 

B. Vrijdagavond:

1. Gesproken wordt van de driehoek. Maar wie was nu op welk moment verantwoordelijk en waarvoor precies? Wie neemt de besluiten voor opschaling, gebruik geweld enzovoort?

2. Hoeveel mensen zijn er naar schatting naar Haren gekomen? Waarnemingen van inwoners aan de Rijksstraatweg noordzijde komen op schatting van minimaal 5000 mensen alleen al uit Groningen, waarnemingen aan de Emmalaan komen op minimaal 2500 mensen langs die straat. Dan zijn er nog het station, Rijksstraatweg zuidzijde, Vondellaan, Hertenlaan, Oosterweg… Dan komt de schatting uit daadwerkelijke waarnemingen op minimaal 15.000 mensen. Burgemeester Bats noemt in Pauw&Witteman 3000-5000 mensen. Waar is die schatting op gebaseerd?

3. Hoeveel politiemensen waren operationeel (dus niet ‘nog onderweg’) om 18.00 uur, hoeveel om 19.00 uur, om 20.00 uur, om 21.00 uur, om 22.00 uur, 23.00 uur, 00.00 uur?

4. Burgemeester Bats zei maandagavond 24-09 tijdens de raadsbijeenkomst dat hij toestemming had gegeven voor gebruik geweld en gebruik traangas. Politiemensen gaven vrijdagavond aan omstanders aan dat zij wel de beschikking hadden over traangas, maar geen orders dan wel toestemming kregen om dat in te zetten? Waarom is er geen gebruik gemaakt van traangas?

5. In de media wordt gesteld dat de communicatiesystemen van de politie faalden. Was er sprake van haperingen in de communicatie en waaruit bestonden die?

6. Op vrijdagavond hadden de meeste mensen gedurende enkele uren geen verbinding met de provider van hun mobiele telefoon. Alleen vodafone leek in de lucht. Is dit het gevolg van

overbelasting of is het een gevolg van een door de driehoek genomen maatregel? Is dat laatste het geval: wie draagt de verantwoordelijkheid voor het uitschakelen van GSM-masten?

7. Volgens de verenigingen van defensiepersoneel staan er voortdurend 5000 militairen gereed om te assisteren bij ongeregeldheden. In Haren escaleerde het ‘feest’ al omstreeks 20.00 uur. De rellen duurden daarna nog minstens vier uur. Is overwogen om het leger in te schakelen en zo ja, wat is de afweging geweest om dat niet te doen?

 

C. Na vrijdagavond:

1. Burgemeester Bats spreekt op zaterdag 22-09 over ‘tuig dat zeer voorbereid en welbewust de confrontatie zoekt’. In de uitzending van Pauw&Witteman noemt hij het ‘grote groepen tuig, raddraaiers’ en ’een groep relschoppers, georganiseerd’. Georganiseerde groepen die naar Haren zijn gekomen met de bedoeling de politie aan te vallen. Waarop baseert de burgemeester deze uitlatingen?

2. Bij Pauw&Witteman zegt burgemeester Bats dat ‘ook dit scenario’ (zoals het daadwerkelijk geweest is) in de voorbereidingen is meegenomen. Later erkent hij dat dit scenario niet voorzien is. In het DvhN van 27-09 in iets andere woorden hetzelfde. Wat is nu de werkelijkheid? Was men voorbereid op het scenario zoals zich dat heeft voorgedaan? En waaruit blijkt dat?

3. In de overwegingen van de noodverordening staan opmerkelijke zaken: -dat er een enorme menigte af dreigt te komen op een privéfeestje; -dat de gemeente Haren geen toestemming heeft gegeven voor een feest; -dat hiervoor ook niet de nodige (veiligheid)maatregelen genomen zijn. Betekent dit dat de gemeente Haren al op voorhand erkent niet de nodige veiligheidsmaatregelen te hebben getroffen?

 

Wil Legemaat

Fokke Fennema

Marjan Bachman

Oscar Keet (plv commissielid)

Vervolgvragen, 9 oktober 2012:
Naar aanleiding van berichten in de media wil de fractie van D66 graag antwoord op de volgende vragen:
1. DJ Danny ten Hoove kreeg op vrijdag 21 september om 21.30 uur toestemming om op het terrein van vv Gorecht muziek ten gehore te brengen. Vraag: wie gaf deze DJ op dat tijdstip toestemming en waarom is die toestemming niet eerder gegeven?
2. RTV Noord citeert op 28 september 2012 de mediadeskundige Ritzo ten Cate. Bericht: “De gemeente Haren en de politie zijn, voor zover is na te gaan, niet actief geweest op de Facebookpagina over het uit de hand gelopen feest in Haren. Dit blijkt uit onderzoek van de Groningse mediadeskundige Ritzo ten Cate. Ten Cate analyseerde de opmerkingen, die op deze internetpagina zijn verschenen. Tot zijn verbazing hielden het gemeentebestuur en de politie zich stil. Eén conclusie van Ten Cate is, dat veel jongeren zich verheugden op een feest. Ook waren er mensen, die openlijk schreven, dat ze van plan waren om rellen te schoppen.” Vraag: Kloppen de bevindingen van de heer Ten Cate?
3. In een televisie-uitzending van het KRO programma Brandpunt van zondag 30 september werd gesteld dat de politie dan wel de gemeente Haren vóór de facebookrellen van 21 september 2012 géén contact heeft gehad met de politie in Hamburg. Dit in tegenstelling tot hetgeen een woordvoerder van de politie Groningen/Haren zegt. Vraag: Is er vóór vrijdag 21 september contact geweest met de politie in Hamburg en zo ja, waaruit bestond dat contact?
4. Prof. Mr. Dr. J.G. Brouwer zegt in het Dagblad van het Noorden dat de burgemeester van Haren bijtijds had moeten opschalen naar grip 4 en de verantwoordelijkheid overdragen aan het hoofd van de veiligheidsregio, de heer P. Rehwinkel. Vraag: is opschaling naar grip 4 overwogen en zo ja, wat waren de argumenten om dat niet te doen.

Gepubliceerd op 01-10-2012 - Laatst gewijzigd op 22-11-2018